भारत हा विविधतेने नटलेला देश आहे, जिथे प्रत्येक राज्याची वेगळी संस्कृती, भाषा आणि परंपरा आहे. या समृद्ध वारशाचा एक अत्यंत महत्त्वाचा आणि अभिमानास्पद भाग म्हणजे आपला हातमाग उद्योग (Handloom Industry). भारतीय वस्त्रोद्योगाचा हा पायज्यात अत्यंत प्राचीन असून, येथील विणकरांची कलाकुसर जगभर प्रसिद्ध आहे. हातमाग क्षेत्राचे महत्त्व समाजात रुजवण्यासाठी आणि लाखो कारागिरांच्या परिश्रमाचा सन्मान करण्यासाठी दरवर्षी ७ ऑगस्ट रोजी 'राष्ट्रीय हातमाग दिन' साजरा केला जातो.

या दिनाचे ऐतिहासिक महत्त्व मोठे आहे. ब्रिटिश राजवटीत विदेशी वस्तूंच्या विरोधात ७ ऑगस्ट १९०५ रोजी कलकत्ता येथील टाउन हॉलमध्ये 'स्वदेशी चळवळ' अधिकृतपणे सुरू करण्यात आली होती. याच चळवळीला आणि देशातील हस्तकला व विणकरांना प्रोत्साहन देण्यासाठी २०१५ पासून ७ ऑगस्ट हा दिवस राष्ट्रीय हातमाग दिन म्हणून घोषित करण्यात आला.
हातमाग उद्योग हा भारताच्या ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा कणा आहे. टेक्स्टाईल क्षेत्रानंतर हा सर्वाधिक रोजगार देणारा उद्योग मानला जातो, ज्यामध्ये प्रामुख्याने महिला विणकरांचे प्रमाण मोठे आहे. महाराष्ट्राची पैठणी, मध्य प्रदेशची चंदेरी, उत्तर प्रदेशची बनारसी साडी असो वा आसामची मुगा सिल्क, प्रत्येक हातमाग उत्पादनामध्ये भारताची अस्सल संस्कृती आणि परंपरेची छाप पाहायला मिळते.

आजच्या आधुनिक मशीन युगात पॉवरलूमच्या स्पर्धेमुळे हातमाग कारागिरांसमोर अनेक आव्हाने उभी ठाकली आहेत. अशा वेळी आपल्या समृद्ध वारशाचे जतन करण्यासाठी नागरिकांनी 'वोकल फॉर लोकल' (Vocal for Local) चा नारा देत हातमाग वस्त्रांचा अधिकाधिक वापर करणे गरजेचे आहे. यामुळे केवळ स्थानिक विणकरांना आर्थिक स्थैर्य मिळेलच, शिवाय आपल्या मातीतील अस्सल कलाकुसर पुढच्या पिढीपर्यंत सुरक्षित पोहोचेल.

▪️◼️▪️◼️▪️◼️▪️◼️▪️◼️▪️◼️▪️

♦️७ ऑगस्ट रोजी घडलेल्या ऐतिहासिक घटना, जन्म आणि मृत्यू यांची माहिती खालीलप्रमाणे :

◼️महत्त्वाच्या घटना:
 * १७८९: अमेरिकेच्या सरकारी युद्ध विभागाची (United States Department of War) स्थापना झाली.
 * १९४२: दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान अमेरिकन सैन्य प्रशांत महासागरातील 'ग्वाडेल कॅनाल' येथे उतरले; येथूनच जपानच्या माघारीस सुरुवात झाली.
 * १९४७: मुंबई महानगरपालिकेने 'बेस्ट' (BEST - Bombay Electricity Supply and Transport) कंपनी आपल्या ताब्यात घेतली.
 * १९९८: टांझानियाची राजधानी दार-ए-सलाम आणि केनियाची राजधानी नैरोबी येथील अमेरिकन वकिलातींवर झालेल्या बॉम्बस्फोटात २१२ लोकांचा मृत्यू झाला.

◼️जन्म (वाढदिवस):
 * १८७१: अवनींद्रनाथ टागोर – प्रसिद्ध बंगाली जलरंगचित्रकार आणि रवींद्रनाथ टागोरांचे पुतणे यांचा जन्म.
 * १९२५: एम. एस. स्वामीनाथन – भारताच्या हरितक्रांतीचे जनक आणि प्रख्यात कृषी शास्त्रज्ञ यांचा जन्म.
 * १९३५: राजमोहन गांधी – भारतीय चरित्रकार, इतिहासकार आणि महात्मा गांधींचे नातू यांचा जन्म.
 * १९६६: जिमी वेल्स – ज्ञानकोश 'विकिपीडिया'चे (Wikipedia) सह-संस्थापक यांचा जन्म.

◼️मृत्यू (पुण्यतिथी):
 * १९४१: रवींद्रनाथ टागोर – जागतिक कीर्तीचे भारतीय कवी, लेखक, तत्त्वज्ञ आणि आशियातील पहिले नोबेल पारितोषिक विजेते यांचे निधन.
 * १९७४: अंजनीबाई मालपेकर – भेंडीबाजार घराण्याच्या ख्यातनाम शास्त्रीय गायिका यांचे निधन.
 * २०१८: एम. करुणानिधी – तमिळनाडूचे माजी मुख्यमंत्री आणि द्रविड मुन्नेत्र कळघम (DMK) पक्षाचे ज्येष्ठ नेते यांचे निधन.