जागतिक गेंडा दिन: संरक्षण आणि संवर्धनाची निकड
schedule22 Sep 26 person by visibility 179 categoryसामाजिक
पृथ्वीवरील वन्यजीवांचे वैविध्य टिकवून ठेवण्यासाठी अनेक जागतिक दिन पाळले जातात, त्यापैकी 'जागतिक गेंडा दिन' (World Rhino Day) हा अत्यंत महत्त्वाचा दिवस आहे. दरवर्षी २२ सप्टेंबर रोजी हा दिवस पाळला जातो. गेंड्यांच्या अस्तित्वासमोरील धोके आणि त्यांच्या संवर्धनाबाबत जागतिक स्तरावर जनजागृती करणे हा यामागचा मुख्य उद्देश आहे.
२०१० मध्ये 'वर्ल्ड वाईल्डलाइफ फंड' (WWF) दक्षिण आफ्रिकेने या दिवसाची घोषणा केली, जी नंतर जगभर प्रसिद्ध झाली.
सध्या जगात गेंड्यांच्या एकूण पाच प्रजाती आढळतात - आफ्रिकेत ब्लॅक आणि व्हाईट रायनो, तर आशियात ग्रेटर वन-हॉर्न्ड (एकशिंगी गेंडा), सुमात्रन आणि जावान रायनो. यात भारतासाठी अभिमानाची गोष्ट म्हणजे, आसाममधील काझीरंगा राष्ट्रीय उद्यानात आढळणारा 'भारतीय एकशिंगी गेंडा' हा आपल्या देशाची वेगळी ओळख आहे.
परंतु, मानवी हस्तक्षेप, जंगलांची घटती व्याप्ती आणि प्रामुख्याने त्यांच्या शिंगांच्या बेकायदेशीर व्यापारी तस्करीमुळे (Poaching) गेंड्यांची शिकार मोठ्या प्रमाणावर झाली आहे. चिनी औषध पद्धतीमध्ये शिंगांचा वापर केला जात असल्याच्या गैरसमजुतीमुळे शिकारींचे प्रमाण वाढले.
गेंडा हा आपल्या परिसंस्थेचा (Ecosystem) एक अत्यंत महत्त्वाचा घटक आहे. गेंड्यांच्या संवर्धनासाठी केवळ कायदेशीर कडक तरतुदी करून चालणार नाही, तर स्थानिक पातळीवर लोकांमध्ये जनजागृती निर्माण करणे गरजेचे आहे. वन्यजीवांचे रक्षण करणे ही केवळ सरकारचीच नव्हे, तर आपल्या सर्वांची नैतिक जबाबदारी आहे. गेंड्यांचे अस्तित्व टिकल्यासच आपली वसुंधरा अधिक समृद्ध आणि संतुलित राहू शकेल.
🧊🧊🧊🧊🧊🧊🧊🧊🧊🧊🧊🧊
◼️२२ सप्टेंबर रोजी घडलेल्या ऐतिहासिक घटना, जन्म आणि मृत्यू यांची माहिती खालीलप्रमाणे :
महत्त्वपूर्ण घटना (Historical Events)
* १६६०: छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या आज्ञेवरून पन्हाळगड सिद्दी जौहरच्या ताब्यात देण्यात आला.
* १४९९: बेसल करारावर स्वाक्षरी होऊन स्वित्झर्लंड एक स्वतंत्र राष्ट्र बनले.
* १८८८: जगप्रसिद्ध 'नॅशनल जिओग्राफिक' (National Geographic) मासिकाचा पहिला अंक प्रकाशित झाला.
* १९१४: पहिल्या महायुद्धादरम्यान जर्मन युद्धाने चेन्नई (मद्रास) बंदर व शहरावर बॉम्बहल्ला केला.
* १९६५: संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या युद्धविराम आदेशानंतर भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील दुसरे काश्मीर युद्ध थांबले.
* १९८०: इराकने इran (इराण) वर आक्रमण केल्यामुळे इराण-इराक युद्धाची सुरुवात झाली.
◼️जन्म (Birthdays)
* १८८७: रयत शिक्षण संस्थेचे संस्थापक, महान शिक्षणतज्ज्ञ आणि समाजसुधारक कर्मवीर भाऊराव पाटील यांचा कुंभोज (कोल्हापूर) येथे जन्म झाला.
* १७९१: प्रसिद्ध इंग्लिश भौतिकशास्त्रज्ञ आणि रसायनशास्त्रज्ञ मायकेल फॅरेडे यांचा जन्म (विद्युत चुंबकीय प्रेरणेचे संशोधक).
* १८६९: थोर कायदेतज्ञ, राजकारणी आणि भारत सेवक समाजाचे अध्यक्ष व्ही. एस. श्रीनिवास शास्त्री यांचा जन्म.
◼️मृत्यू (Deaths)
* १५३९: शिख धर्माचे संस्थापक आणि पहिले गुरु गुरु नानक देव यांचे निधन.
* १९९१: हिंदी व मराठी चित्रपटसृष्टीतील प्रसिद्ध आणि प्रतिभावान अभिनेत्री दुर्गा खोटे यांचे निधन.
* २०११: भारतीय क्रिकेट संघाचे माजी कर्णधार आणि पतौडीचे शेवटचे नबाब मन्सूर अली खान पतौडी यांचे निधन.