डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे जल धोरण आणि जलसंपत्ती दिन
schedule10 Apr 26 person by visibility 111 categoryसामाजिक
भारत सरकारने १० एप्रिल हा दिवस जलसंपत्ती दिन म्हणून घोषित केला आहे. देशाचे पहिले जलसंपदामंत्री आणि संविधानाचे शिल्पकार डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांची जयंती १४ एप्रिल रोजी असते. डॉ. आंबेडकरांनी देशातील जल धोरण आणि नदीजोड प्रकल्पांची पायाभरणी करण्यात अत्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावली होती, म्हणूनच त्यांच्या या कार्याचा गौरव करण्यासाठी एप्रिल महिन्यातील हा काळ जलसंपत्ती जागृतीसाठी निवडण्यात आला आहे.
पाणी हे जीवनाचा आधार आहे, परंतु वाढती लोकसंख्या आणि हवामान बदलामुळे पाण्याचे दुर्भिक्ष्य ही एक जागतिक समस्या बनली आहे. जलसंपत्ती दिन साजरा करण्यामागील मुख्य उद्देश म्हणजे उपलब्ध जलसाठ्यांचे योग्य व्यवस्थापन करणे आणि पाण्याचा अपव्यय टाळण्यासाठी लोकांमध्ये जाणीव निर्माण करणे हा आहे. शेती, उद्योग आणि घरगुती वापरासाठी लागणाऱ्या पाण्याचे नियोजन करताना पर्यावरणाचा समतोल राखणे गरजेचे आहे. नद्यांचे प्रदूषण रोखणे, पावसाचे पाणी अडवून ते जमिनीत जिरवणे म्हणजेच जलपुनर्भरण करणे आणि पाण्याचा पुनर्वापर करणे ही काळाची गरज बनली आहे.
केवळ कायदे करून पाणी वाचवता येणार नाही, तर प्रत्येक नागरिकाने वैयक्तिक स्तरावर पाण्याचा वापर जपून करणे आवश्यक आहे. भावी पिढीसाठी पाणी राखून ठेवणे हे आपले नैतिक कर्तव्य आहे. जलसंपत्ती दिनाच्या निमित्ताने आपण सर्वांनी पाण्याचे मोल ओळखून त्याच्या संवर्धनाची शपथ घेणे हाच या दिवसाचा खरा अर्थ ठरेल. जेव्हा प्रत्येक थेंबाचे महत्त्व समजले जाईल, तेव्हाच खऱ्या अर्थाने जलसमृद्धी येईल.
🔲🔲🔲🔲🔲🔲🔲🔲🔲🔲🔲
🟣 10 एप्रिल दिनविशेष
◼️घटना:
१८८९: रामचंद्र चॅटर्जी हे गरम हवेच्या फुग्यातून उड्डाण करणारे पहिले भारतीय ठरले. त्यांनी कोलकात्यात ही धाडसी कामगिरी केली होती.
१९१२: त्या काळातील जगातील सर्वात मोठे प्रवासी जहाज टायटॅनिक आपल्या पहिल्या प्रवासासाठी इंग्लंडमधील साऊथॅम्प्टन बंदरातून न्यूयॉर्ककडे निघाले.
१९९४: दक्षिण आफ्रिकेत पहिल्यांदाच सर्व वंशाच्या लोकांसाठी मुक्त निवडणुका घेण्यात आल्या होत्या.
२०१९: शास्त्रज्ञांनी पहिल्यांदाच एका कृष्णविवराचा (Black Hole) फोटो प्रसिद्ध केला, जो खगोलशास्त्रातील एक ऐतिहासिक क्षण मानला जातो.
◼️जन्म:
१७५५: होमिओपॅथी उपचार पद्धतीचे जनक डॉ. सॅम्युअल हॅनेमन यांचा जन्म. त्यांच्या स्मरणार्थ आज जागतिक होमिओपॅथी दिन साजरा केला जातो.
१८९४: भारतीय उद्योजक आणि बिर्ला समूहाचे संस्थापक घनश्यामदास बिर्ला यांचा जन्म.
१९३२: प्रसिद्ध शास्त्रीय गायिका गानसरस्वती किशोरी आमोणकर यांचा जन्म.
१९५२: महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री आणि केंद्रीय मंत्री नारायण राणे यांचा जन्म.
◼️मृत्यू:
१९३१: खलील जिब्रान, जगप्रसिद्ध लेबनीज-अमेरिकन कवी आणि तत्त्वज्ञ यांचे निधन.
१९३७: महाराष्ट्रीय ज्ञानकोशाचे जनक श्रीधर व्यंकटेश केतकर यांचे निधन.
१९९५: भारताचे माजी पंतप्रधान आणि भारतरत्न मोरारजी देसाई यांचे निधन.
महत्त्वाचे दिवस:
जागतिक होमिओपॅथी दिन: डॉ. सॅम्युअल हॅनेमन यांच्या जयंतीनिमित्त हा दिवस जगभरात साजरा होतो.
जलसंपत्ती दिन: भारतात पाण्याचे महत्त्व आणि जल व्यवस्थापनाबद्दल जागरूकता निर्माण करण्यासाठी हा दिवस पाळला जातो.
राष्ट्रीय भावंड दिन: बहीण आणि भावाच्या नात्याचा सन्मान करण्यासाठी हा दिवस साजरा करण्याची प्रथा आहे.
◼️शुक्रवार, १० एप्रिल २०२६ रोजीचे पंचांग खालीलप्रमाणे :
आजचे पंचांग (१० एप्रिल २०२६)
वार: शुक्रवार
तिथी: चैत्र कृष्ण अष्टमी (रात्री ११:३८ पर्यंत, त्यानंतर नवमी सुरू)
नक्षत्र: उत्तराषाढा (सकाळी १०:०५ पर्यंत, त्यानंतर श्रवण नक्षत्र सुरू)
योग: शिव (दुपारी १२:३० पर्यंत, त्यानंतर सिद्ध योग सुरू)
करण: बालव (सकाळी १०:३५ पर्यंत, त्यानंतर कौलव करण सुरू)
सूर्योदय आणि चंद्रास्त
सूर्योदय: सकाळी ६:१८
सूर्यास्त: संध्याकाळी ६:४९
चंद्रोदय: रात्री १:०२
चंद्रास्त: सकाळी ११:४४