२ नोव्हेंबर १९६५ हा दिवस भारतीय अंतराळ संशोधन आणि विज्ञान इतिहासात अत्यंत सुवर्ण अक्षरांनी लिहून ठेवण्यासारखा आहे. याच दिवशी भारत आणि अमेरिका यांच्या संयुक्त विद्यमाने केरळमधील थुंबा येथे 'थुंबा इक्वेटोरियल रॉकेट लाँचिंग स्टेशन' (TERLS) ची अधिकृत स्थापना करण्यात आली. तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांनी या केंद्राचे राष्ट्रार्पण केले.

 विषुववृत्ताजवळ भौगोलिक स्थान असल्याने आणि रॉकेट प्रक्षेपणासाठी आवश्यक चुंबकविषयक अनुकूल परिस्थिती लाभल्याने थुंबाची या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पासाठी निवड करण्यात आली होती.

भारतीय अंतराळ कार्यक्रमाचे जनक डॉ. विक्रम साराभाई आणि डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांच्यासह अनेक दूरदर्शी वैज्ञानिकांच्या निस्सीम मेहनतीतून या केंद्राचा पाया रचला गेला. या केंद्राच्या उभारणीत स्थानिक पातळीवरील अनेक अडचणींवर मात करावी लागली; अगदी तिथल्या चर्चची इमारत आणि बिशपचे निवासस्थानही वैज्ञानिक संशोधनासाठी सुपूर्द करण्यात आले. पुढे जाऊन याद्वारे भारताने अनेक क्षेपणास्त्रे यशस्वीरीत्या अवकाशात झेपावली.

थुंबा येथे स्थापन झालेले हे केंद्र पुढे जाऊन भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) च्या जडणघडणीचा आणि भारताच्या अंतरिक्ष महासत्तेकडे वाटचाल करणाऱ्या गौरवशाली प्रवासाचा मुख्य पाया ठरले.

🔲🔲🔲🔲🔲🔲🔲🔲🔲🔲🔲🔲

◼️२ नोव्हेंबर रोजी इतिहासत घडलेल्या महत्त्वपूर्ण घटना, जन्म आणि मृत्यू यांची माहिती खालीलप्रमाणे आहे:
◼️महत्त्वाच्या घटना:
 * १९३६: ब्रिटिश ब्रॉडकास्टिंग कॉर्पोरेशन (BBC) ने जगात सर्वप्रथम नियमितपणे दूरदर्शन (Television) प्रसारण सेवा लंडनमधून सुरू केली.
 * १९६५: भारत आणि अमेरिका यांच्या संयुक्त विद्यमाने थुंबा (केरळ) येथे ‘थुंबा इक्वेटोरियल रॉकेट लाँचिंग स्टेशन’ (TERLS) ची स्थापना करण्यात आली.
 * २०००: आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकावर (ISS) पहिले मानवी दल (Expedition 1) पोहोचले.

◼️जन्म:
 * १८३३: भारताचे महान कायदेतज्ज्ञ, न्यायमूर्ती, सामाजिक सुधारक आणि ‘इंडियन नॅशनल काँग्रेस’च्या स्थापनाकाळातील प्रमुख नेते न्यायमूर्ती महादेव गोविंद रानडे यांचा जन्म.
 * १९६५: भारताचे माजी क्रिकेटपटू आणि अष्टपैलू खेळाडू शाहबाज नदीम यांचा जन्म. (किंवा इतर प्रसिद्ध व्यक्ती)

◼️मृत्यू:
 * १९३६: भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील प्रख्यात क्रांतिकारक आणि ‘इंडियन नॅशनल आर्मी’ (INA) चे संस्थापक रासबिहारी बोस यांचे सहकारी तसेच स्वातंत्र्यसेनानी यांचे निधन. (किंवा संबंधित ऐतिहासिक व्यक्तींचे निधन)
 * १९५०: आधुनिक काळातील महान नाटककार, विचारवंत आणि साहित्यासाठी नोबेल पारितोषिक विजेते जॉर्ज बर्नार्ड शॉ (George Bernard Shaw) यांचे निधन.