पृथ्वीवर डायनासोरच्या काळापासून अस्तित्वात असलेला आणि निसर्गाच्या अन्नसाखळीतील अत्यंत महत्त्वाचा दुवा म्हणजे 'कासव'. दरवर्षी २३ मे रोजी जगभरात 'जागतिक कासव दिन' साजरा केला जातो. अमेरिकन टॉर्टॉईज रेस्क्यू (ATR) या संस्थेने २००० सालापासून या दिवसाची सुरुवात केली.

 यामागील मुख्य उद्देश म्हणजे नामशेष होत चाललेल्या कासवांच्या प्रजातींचे रक्षण करणे, त्यांच्या नैसर्गिक अधिवासाचे जतन करणे आणि मानवामध्ये त्यांच्याबद्दल आपुलकी निर्माण करणे हा आहे.

कासवे ही संथ गतीची, संयमी आणि दीर्घायुषी प्राणी म्हणून ओळखली जातात. जल परिसंस्थेचे, विशेषतः समुद्र आणि नद्यांचे आरोग्य राखण्यात त्यांची भूमिका अतुलनीय आहे. समुद्रातील मृत जीव खाऊन समुद्र स्वच्छ ठेवणे आणि सागरी वनस्पतींचे संतुलन राखणे हे काम समुद्री कासवे करतात. मात्र, आज वाढते प्लास्टिक प्रदूषण, समुद्रकिनाऱ्यांचे सुशोभीकरण, शिकारी आणि हवामान बदल यामुळे कासवांचे अस्तित्व धोक्यात आले आहे. अनेकदा मासेमारीच्या जाळ्यात अडकून किंवा प्लास्टिक गिळल्यामुळे हजारो कासवांचा मृत्यू होतो.

हा दिवस आपल्याला केवळ कासवांचे कौतुक करायला शिकवत नाही, तर त्यांच्या संरक्षणाची जबाबदारीही देतो. समुद्रकिनारे प्लास्टिकमुक्त ठेवणे आणि त्यांच्या अंड्यांचे संरक्षण करणे ही आपली नैतिक जबाबदारी आहे. चला तर मग, या कासव दिनी निसर्गाचा हा सुंदर वारसा पुढच्या पिढीसाठी सुरक्षित ठेवण्याचा संकल्प करूया!

🟣🟣🟣🟣🟣🟣🟣🟣🟣

🟠 23 मे दिनविशेष

 महत्त्वपूर्ण ऐतिहासिक घटना (Historical Events)
 * १९८४: बचेंद्री पाल या एव्हरेस्ट शिखर सर करणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला गिर्यारोहक ठरल्या. त्यांनी आजच्याच दिवशी जगातील सर्वोच्च शिखरावर तिरंगा फडकावला.
 * १९९५: सन मायक्रोसिस्टम्सतर्फे 'जावा' (Java) या प्रोग्रामिंग भाषेची अधिकृत घोषणा करण्यात आली, ज्याने तंत्रज्ञान जगतात मोठी क्रांती घडवली.
 * २००९: कॅप्टन दिलीप दोंदे यांनी 'आयएनएसव्ही म्हादई' (INSV Mhadei) या नौकेतून एकट्याने आणि कोणत्याही मदतीशिवाय समुद्रमार्गे पृथ्वीप्रदक्षिणा पूर्ण करण्याचा पहिला ऐतिहासिक भारतीय पराक्रम सुरू केला.

जन्म / जयंती (Birthdays)
 * १९१८: पी. के. वासुदेवन नायर – केरळचे माजी मुख्यमंत्री आणि ज्येष्ठ कम्युनिस्ट नेते यांचा जन्म.
 * १९२३: पालम कल्याणीसुंदरम  तामिळनाडूतील प्रसिद्ध समाजसेवक. त्यांनी आपले संपूर्ण आयुष्य आणि सर्व कमाई (सुमारे ३० कोटी रुपये) अनाथ आणि गरिबांसाठी दान केली. 'युनेस्को'ने त्यांचा २० व्या शतकातील अत्यंत प्रभावशाली व्यक्ती म्हणून गौरव केला होता.

 १९४५: पद्मजा फेणाणी-जोगळेकर – प्रसिद्ध भारतीय शास्त्रीय आणि सुगम संगीत गायिका. त्यांना 'पद्मश्री' पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले आहे.

 स्मृतीदिन / पुण्यतिथी (Memorial Days)
 * १९३०: राणी लक्ष्मीबाई केळकर – स्त्री शिक्षणासाठी आणि महिलांच्या हक्कांसाठी झटणाऱ्या महाराष्ट्रातील पहिल्या पिढीतील ख्यातनाम समाजसेविका यांचे निधन.
 * २०१०: वेतुरी सुंदरमूर्ती मूर्ती– प्रसिद्ध तेलुगू कवी आणि गीतकार यांचे निधन.

🟠 जागतिक दिवस (International Days)
 * जागतिक कासव दिन (World Turtle Day): कासवांचे संरक्षण, त्यांचे नैसर्गिक अधिवास वाचवणे आणि त्यांच्याबद्दल मानवामध्ये जागरूकता निर्माण करण्यासाठी दरवर्षी २३ मे रोजी हा दिवस जगभर साजरा केला जातो.

🟣 पंचांग

 आजचे पंचांग (शनिवार, २३ मे २०२६)
# तिथी आणि नक्षत्र
 * शके: १९४८ (क्रोधी नाम संवत्सर)
 * अयन: उत्तरायण
 * ऋतू: ग्रीष्म ऋतू
 * महिना: ज्येष्ठ (अमांत आणि पूर्णिमांत दोन्ही पद्धतींनुसार)
 * पक्ष: शुक्ल पक्ष
 * तिथी: सप्तमी रात्री १०:४१ पर्यंत, त्यानंतर अष्टमी.
 * नक्षत्र: मघा दुपारी १२:४१ पर्यंत, त्यानंतर पूर्वा फाल्गुनी.
 * योग: व्याघात दुपारी ०३:५५ पर्यंत, त्यानंतर हर्षण.
 * करण: वणिज सकाळी ११:३० पर्यंत, त्यानंतर विष्टी (भद्रा).
▪️ सूर्योदय आणि सूर्यास्त
 * सूर्योदय: सकाळी ०६:०१
 * सूर्यास्त: संध्याकाळी ०७:०५
🚫 अशुभ वेळ (राहू काळ)
 * राहू काळ: सकाळी ०९:१७ ते सकाळी १०:५५