जागतिक प्रगतीचा पाया: आंतरराष्ट्रीय साक्षरता दिन
schedule08 Sep 26 person by visibility 192 categoryसामाजिक
प्रत्येक वर्षी ८ सप्टेंबर रोजी जगभरात 'आंतरराष्ट्रीय साक्षरता दिन' (International Literacy Day) अत्यंत उत्साहात साजरा केला जातो. साक्षरतेचे महत्त्व पटवून देणे, व्यक्ती आणि समुदायांमध्ये शिक्षणाचा प्रसार करणे हा यामागचा मुख्य उद्देश आहे. युनेस्कोने (UNESCO) १७ नोव्हेंबर १९६५ रोजी या दिवसाची अधिकृत घोषणा केली आणि १९६६ पासून जगभरात साक्षरता मोहिमेला खऱ्या अर्थाने सुरुवात झाली.
केवळ वाचता व लिहिता येणे म्हणजे साक्षरता नव्हे, तर तो मानवी हक्क आणि विकासाचा मुख्य पाया आहे. आजही जगात अनेक भागांत निरक्षरतेचे मोठे आव्हान आहे. त्यामुळे केवळ पारंपरिक शिक्षणच नव्हे, तर डिजिटल साक्षरता आणि कौशल्यावर आधारित शिक्षणाचा प्रसार करणे काळाची गरज बनले आहे. डिजिटल युगात माहिती तंत्रज्ञानाचा योग्य वापर करण्यासाठी प्रत्येक नागरिकाचे साक्षर असणे अत्यंत आवश्यक आहे.
साक्षरतेमुळे दारिद्र्य निर्मूलन, लैंगिक समानता, आरोग्य सुधारणा आणि शाश्वत विकासाची उद्दिष्टे साध्य करणे सुलभ होते. भारतातही 'राष्ट्रीय साक्षरता मिशन' आणि विविध शासकीय योजनांच्या माध्यमातून प्रत्येक घटकापर्यंत शिक्षण पोहोचवण्याचे अविरत प्रयत्न सुरू आहेत. साक्षरतेचा हा दीप केवळ एका व्यक्तीचे जीवन उजळवत नाही, तर संपूर्ण समाज आणि राष्ट्राला प्रगतीच्या मार्गावर नेतो. चला, या दिनानिमित्त समाजातील प्रत्येक हाताला पुस्तक आणि प्रत्येक चेहऱ्यावर शिक्षणाचे तेज आणण्याचा निर्धार करूया.
✍️✍️✍️✍️✍️✍️✍️✍️✍️✍️✍️✍️✍️✍️
🟠 महत्त्वाचे दिनविशेष (8 सप्टेंबर)
* आंतरराष्ट्रीय साक्षरता दिन (International Literacy Day)
* जागतिक फिजिओथेरपी दिन (World Physiotherapy Day)
ऐतिहासिक घटना
* १८३१: विल्यम (चौथा) हे इंग्लंडच्या राजेपदी आरूढ झाले.
* १८५७: ब्रिटिशांविरुद्धच्या स्वातंत्र्यलढ्यात सहभाग घेतल्याबद्दल रंगो बापूजी गुप्ते यांच्या मुलासह १८ क्रांतिवीरांना सातारा येथील गेंडा माळावर फाशी देण्यात आली.
* १९४४: दुसरिल्या महायुद्धकाळात लंडन शहरावर पहिल्यांदा 'व्ही-२' (V-2) बॉम्बचा हल्ला करण्यात आला.
* १९५४: 'सियाटो' (SEATO - সাऊथ इस्ट एशिया ट्रिटी ऑर्गनायझेशन) ची स्थापना झाली.
* १९६६: अमेरिकेत प्रसिद्ध सायन्स फिक्शन दूरचित्रवाणी मालिका 'स्टार ट्रेक'च्या पहिल्या भागाचे प्रसारण सुरू झाले.
* १९९१: मॅसेडोनिया देश युगोस्लाव्हियापासून स्वतंत्र झाला.
* २०२२: नवी दिल्ली येथील इंडिया गेट शेजारील नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांच्या २८ फूट उंच पुतळ्याचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते अनावरण करण्यात आले.
🟠 जन्म (वाढदिवस)
* ११५७: इंग्लंडचा राजा 'रिचर्ड पहिला' यांचा जन्म.
* १८३०: नोबेल पारितोषिक विजेते प्रसिद्ध फ्रेंच कवी फ्रेडरिक मिस्त्राल यांचा जन्म.
* १८८७: महान योगी व आध्यात्मिक गुरू स्वामी शिवानंद सरस्वती यांचा जन्म.
* १९२६: भारतरत्न आणि असमिया संगीतकार व गायक भूपेन हजारिका यांचा जन्म.
* १९३३: भारतीय संगीतसृष्टीतील लाडक्या आणि दिग्गज पार्श्वगायिका आशा भोसले यांचा जन्म.
🟠 मृत्यू (पुण्यतिथी)
* १९६०: स्वातंत्र्यसैनिक, पत्रकार, राजकारणी आणि इंदिरा गांधी यांचे पती फिरोज गांधी यांचे निधन.
* १९८१: प्रसिद्ध अद्वैत तत्त्वज्ञानी व विचारवंत निसर्गदत्त महाराज यांचे निधन.
* १९८२: जम्मू-काश्मीरचे लोकप्रिय राजकीय नेते शेख अब्दुल्ला यांचे निधन.
* १९९१: मराठीतील प्रसिद्ध कवी वामन रामराव कांत (वा. रा. कांत) यांचे निधन.