हिंदी पत्रकारिता दिन हा भारतीय वृत्तपत्रसृष्टीच्या इतिहासातील एक अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा आहे. दरवर्षी ३० मे रोजी हा दिवस साजरा केला जातो. या दिवसाचे ऐतिहासिक महत्त्व म्हणजे ३० मे १८२६ रोजी पंडित जुगल किशोर शुक्ला यांनी कलकत्त्यातून उदंत मार्तंड हे पहिले हिंदी भाषेतील वृत्तपत्र सुरू केले होते. त्या काळी इंग्रजी भाषेचे वर्चस्व असताना आणि वृत्तपत्रे मर्यादित वर्गापर्यंत पोहोचत असताना हिंदी भाषेतील वृत्तपत्राची सुरुवात करणे हे एक धाडसी पाऊल होते. म्हणूनच भारतीय पत्रकारितेच्या प्रवासातील हा एक मैलाचा दगड मानला जातो.

सुरुवातीच्या काळात अनेक आर्थिक अडचणींचा सामना करत असतानाही या वृत्तपत्राने हिंदी भाषेतून जनमत घडवण्याचे आणि सामाजिक जागृती करण्याचे काम केले. आजच्या डिजिटल युगात पत्रकारितेचे स्वरूप झपाट्याने बदलले आहे. सोशल मीडिया आणि वेब पोर्टलच्या माध्यमातून बातमी पोहोचवण्याचा वेग प्रचंड वाढला असला, तरी पंडित जुगल किशोर शुक्ला यांनी लावलेली ही पायाभरणी आजही मूल्याधिष्ठित पत्रकारितेची आठवण करून देते.

आजचा दिवस पत्रकारितेतील जबाबदारी आणि वस्तुनिष्ठतेचे महत्त्व अधोरेखित करतो. लोकशाहीचा चौथा स्तंभ म्हणून पत्रकारांनी केलेली कामगिरी ही समाजाच्या सर्वांगीण विकासासाठी सदैव प्रेरणादायी ठरते. हिंदी पत्रकारिता दिनानिमित्त सर्व पत्रकारांना हेच आवाहन आहे की, त्यांनी माहितीच्या महापुरात सत्याची कास धरून समाजापुढे वास्तव मांडण्याचा वसा कायम ठेवावा.

 पत्रकारितेचा हा वारसा पुढील पिढ्यांसाठी अधिक सक्षमपणे पुढे नेणे हीच खऱ्या अर्थाने या दिवसाची सार्थकता असेल.

◼️🟣◼️🟣◼️🟣◼️🟣◼️

🟠 ३० मे: दिनविशेष
आजचा दिनविशेष (३० मे २०२६):
 * जागतिक पाळीव प्राणी आरोग्य दिवस (World Pet Health Day): पाळीव प्राण्यांच्या आरोग्याविषयी जागरूकता निर्माण करण्यासाठी हा दिवस साजरा केला जातो.
 * हिंदी पत्रकारिता दिन: ३० मे १८२६ रोजी पंडित जुगल किशोर शुक्ला यांनी कलकत्त्यातून 'उदंत मार्तंड' हे पहिले हिंदी वृत्तपत्र सुरू केले. याच गौरवशाली स्मृतीप्रीत्यर्थ भारतात ३० मे हा दिवस 'हिंदी पत्रकारिता दिन' म्हणून साजरा केला जातो.
 * गोव्याचा राज्य स्थापना दिन: ३० मे १९८७ रोजी गोव्याला पूर्ण राज्याचा दर्जा प्राप्त झाला. म्हणूनच दरवर्षी ३० मे हा दिवस गोव्याचा 'राज्य स्थापना दिन' म्हणून साजरा होतो.

ऐतिहासिक घटना:
 * १४३१: जोन ऑफ आर्क (Joan of Arc) हिला वयाच्या १९ व्या वर्षी जिवंत जाळून मृत्यूदंड देण्यात आला.

 * १८९५: लंडनमध्ये पहिले ट्रॅफिक वाहन अपघात नोंदवले गेले होते.
 * १९२२: लिंकन मेमोरियल (Lincoln Memorial) चे वॉशिंग्टन डी.सी. येथे उद्घाटन करण्यात आले.
🟣 जन्म:
 * १९०९: बी.व्ही. केसकर - भारतीय राजकारणी आणि केंद्रीय मंत्री.
 * १९०९: हॅरी जेन्किन्स - प्रसिद्ध ऑस्ट्रेलियन राजकारणी.
 * १९७२: मणिशंकर मुखर्जी (प्रसिद्ध बंगाली लेखक) यांचा जन्मदिन.

🟠 स्मृतीदिन (पुण्यतिथी):

१६४०: पीटर पॉल रुबेन्स - प्रसिद्ध फ्लेमिश चित्रकार.
 * १९८१: झियाउर रहमान - बांगलादेशचे ७ वे राष्ट्राध्यक्ष.
 * २०१३: के.एन. राज - प्रसिद्ध भारतीय अर्थतज्ज्ञ.

⚫ पंचांग: ३० मे २०२६ (शनिवार)
आज ३० मे २०२६, शनिवार, ज्येष्ठ शुद्ध त्रयोदशी (सकाळी ११:४१ पर्यंत, त्यानंतर चतुर्दशी) आहे. 

या दिवसाची पंचांग माहिती खालीलप्रमाणे असून, आज शक संवत १९४८ व विक्रम संवत २०८३ सुरू आहे. सूर्योदय सकाळी ०६:०१ वाजता तर सूर्यास्त संध्याकाळी ०७:०५ वाजता होणार आहे.

 आजचे नक्षत्र सकाळी ०८:५० पर्यंत स्वाती असून त्यानंतर विशाखा नक्षत्र असेल, तसेच आजचा योग शिव आणि करण तैतिल आहे. चंद्र सकाळी ०८:५० पर्यंत तूळ राशीत तर त्यानंतर वृश्चिक राशीत भ्रमण करेल. या शुभ कार्याच्या दृष्टीने विचार करता राहू काळ सकाळी ०९:०९ ते १०:४९ या वेळेत असून अमृत काळ दुपारी ०३:०३ ते ०४:४३ या दरम्यान आहे.