आपल्या वसुंधरेवर मानवाप्रमाणेच विविध प्रकारच्या पशू-पक्ष्यांचा आणि प्राण्यांचा समतोल अधिकार आहे. निसर्गाची ही सुंदर जैवविविधता टिकवून ठेवण्यात मुक्या प्राण्यांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची असते. प्राण्यांच्या हक्कांचे रक्षण करण्यासाठी आणि त्यांच्या कल्याणाविषयी समाजात जनजागृती निर्माण करण्याच्या उद्देशाने दरवर्षी ४ ऑक्टोबर हा दिवस 'जागतिक पशु दिवस' (World Animal Day) म्हणून साजरा केला जातो.

सध्याच्या काळात मानवी हस्तक्षेपांमुळे जंगले नष्ट होत असून वन्यजीवांचे नैसर्गिक अधिवास धोक्यात आले आहेत. परिणामी, अनेक दुर्मिळ प्रजाती विनाशाच्या उंबरठ्यावर आहेत. याशिवाय, शहरी भागात पाळीव प्राण्यांवर होणारे अत्याचार, रस्त्यावरील मुक्या जनावरांची हेळसांड आणि प्राण्यांच्या आरोग्याकडे होणारे दुर्लक्ष ही आजच्या काळातील गंभीर समस्या बनली आहे. 

पशू हे आपले मूक मित्र आहेत, जे आपल्यावर निःस्वार्थ प्रेम करतात. त्यामुळे त्यांचे संरक्षण करणे हे केवळ शासनाचेच नव्हे, तर प्रत्येक नागरिकाचे नैतिक कर्तव्य आहे.

जागतिक पशु दिनानिमित्त शाळा, महाविद्यालय आणि सामाजिक संस्थांच्या माध्यमातून विविध जनजागृती कार्यक्रमांचे आयोजन केले जाते. प्राण्यांचे हक्क, योग्य संगोपन, लसीकरण आणि त्यांच्यावरील क्रौर्य थांबवण्याविषयी यात मार्गदर्शन केले जाते. केवळ एका दिवशी औपचारिकता पाळण्याऐवजी प्राण्यांप्रति दयाभाव बाळगणे आणि त्यांच्यावर प्रेम करणे गरजेचे आहे.

चला, आजच्या या दिनानिमित्त आपण सर्वजण मिळून मुक्या जनावरांचे रक्षण करण्याचा, त्यांच्या सुरक्षेची काळजी घेण्याचा आणि या वसुंधरेवर सर्व जीवांना जगण्याचा समान अधिकार मिळवून देण्याचा दृढ संकल्प करूया!

🔵🟢🔵🟢🔵🟢🔵🟢🔵🟢🔵🟢

🟨 ४ ऑक्टोबर – ऐतिहासिक व महत्त्वाच्या घटना:
 * १९५७: सोव्हिएत युनियनने (रशिया) मानवी इतिहासातील पहिला 'स्पुतनिक १' (Sputnik 1) हा कृत्रिम उपग्रह अंतराळात यशस्वीपणे सोडला. या ऐतिहासिक घटनेमुळे मानवाने 'अंतराळ युगा'त (Space Age) अधिकृतपणे प्रवेश केला.
 * २००६: ज्युलियन असांज यांनी 'विकिलीक्स' (WikiLeaks) या प्रसिद्ध व्हिसलब्लोअर वेबसाईटची स्थापना केली.
 * १९९२: मोझांबिक देशात जवळपास १६ वर्षे चाललेले विनाशकारी गृहयुद्ध संपवून 'रोम सामान्य शांतता करारावर' स्वाक्षऱ्या करण्यात आल्या.
 * १९६६: युनायटेड किंगडमपासून (ब्रिटन) स्वतंत्र झाल्यानंतर 'बासुटोलँड' देशाचे नाव बदलून 'लेसोथो' असे ठेवण्यात आले.

 * १९२७: अमेरिकेतील साऊथ डकोटा येथील प्रसिद्ध 'माऊंट रशमोअर' (Mount Rushmore) पर्वतीय शिल्पाचे काम गस्टन बोरग्लम यांच्या नेतृत्वाखाली सुरू झाले.
 * १८४२: मेक्सिकोने नवीन संविधान स्वीकारून स्वतःला प्रजासत्ताक राष्ट्र घोषित केले.

🔵 महत्त्वाचे जन्म (जयंती):
 * १९९७: ऋषभ पंत – भारताचा आक्रमक आणि स्फोटक यष्टिरक्षक-फलंदाज क्रिकेटपटू.
 * १९३५: अरुण सरनाईक – मराठी चित्रपट व नाट्य अभिनेते, तसेच उत्तम गायक आणि संगीतकार.
 * १९१४: म. वा. धोंड – प्रख्यात मराठी साहित्यिक, समीक्षक आणि संशोधक.
 * १९१३: सरस्वतीबाई राणे – जयपूर-अत्रोली घराण्याच्या ज्येष्ठ शास्त्रीय गायिका.

🔵 महत्त्वाच्या पुण्यतिथी (स्मृती दिन):
 * १९८९: संगीतभूषण पं. राम मराठे – ख्यातनाम शास्त्रीय गायक, संगीतकार आणि नाटककार.
 * १९८२: सोपानदेव चौधरी – प्रसिद्ध मराठी कवी (कवयित्री बहिणाबाई चौधरी यांचे सुपुत्र).
 * १९६६: अनंत अंतरकर – मराठीतील प्रतिष्ठित 'सत्यकथा' मासिकाचे संस्थापक आणि संपादक.
 * १८४७: छत्रपती प्रतापसिंह भोसले – सातारा गादीचे प्रजाहितदक्ष मराठा छत्रपती.

🔵 जागतिक व राष्ट्रीय दिवस:
 * जागतिक पशु दिवस (World Animal Day): प्राण्यांच्या कल्याणासाठी आणि त्यांच्या संरक्षणाबाबत समाजात जनजागृती करण्यासाठी हा दिवस पाळला जातो.
 * जागतिक अंतराळ सप्ताह (World Space Week - ४ ते १० ऑक्टोबर): मानवी प्रगतीत विज्ञान आणि अंतराळ संशोधनाचे योगदान साजरे करण्यासाठी हा सप्ताह सुरू होतो.