अजिंक्य योद्धा, धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज: स्वराज्यासाठी सर्वोच्च बलिदान!
schedule11 Mar 26 person by visibility 213 categoryराज्य
"देहाने संपविले तरी, विचाराने अमर राहतो तोच खरा 'धर्मवीर'!"
आज ११ मार्च. मराठा साम्राज्याचे दुसरे छत्रपती आणि स्वराज्यरक्षक संभाजी महाराज यांचा बलिदान दिन. औरंगजेबाच्या क्रूर छळाला आणि अमानुष यातनांना सामोरे जाऊनही, आपल्या धर्माचा आणि स्वराज्याचा स्वाभिमान तसूभरही ढळू न देणाऱ्या या महापराक्रमी राजाचे आज उभ्या देशाला स्मरण होत आहे.
अतुलनीय शौर्य आणि निष्ठा
छत्रपती शिवाजी महाराजांनंतर स्वराज्याची धुरा सांभाळणाऱ्या शंभूराजांनी सलग नऊ वर्षे मुघलांना सळो की पळो करून सोडले. १२० युद्धांत एकदाही पराभूत न झालेला हा अजिंक्य योद्धा इतिहासाने पाहिला. पण फितुरीने घात केला आणि महाराज शत्रूच्या हाती लागले. औरंगजेबाने अट घातली— "स्वराज्य दे, धर्म बदल, तरच जीवदान मिळेल!" पण रक्ताच्या शेवटच्या थेंबापर्यंत 'स्वराज्य आणि स्वधर्म' हीच गर्जना शंभूराजांच्या मुखातून बाहेर पडली.
बलिदानाचे महत्त्व
फाल्गुन अमावास्येला तुळापूरच्या संगमावर संभाजी महाराजांच्या देहाचे तुकडे करण्यात आले. मात्र, त्यांच्या या बलिदानाने मराठा साम्राज्यात एक नवी ठिणगी टाकली. ज्या शंभूराजांना जिवंतपणी मुघल नमवू शकले नाहीत, त्यांच्या मृत्यूनंतर प्रत्येक मराठी माणूस 'संभाजी' बनून लढला आणि अखेर मुघल सत्तेचा पायाच उखडून टाकला.
आजच्या पिढीसाठी छत्रपती संभाजी महाराज हे केवळ एक राजा नसून, स्वाभिमान, निष्ठा आणि धैर्याचे मूर्तिमंत प्रतीक आहेत. त्यांच्या चरणी मानाचा मुजरा!
> "शृंगारपुरचा तो सिंह छावा, मराठ्यांचा जो रक्ताचा लावा,
> कधी न झुकला दिल्लीच्या तख्तासमोर, असा माझा संभाजी राजा हवा!"
🔲🔲▪️🔲🔲▪️🔲🔲
🟠 11 मार्च दिनविशेष
आज ११ मार्च २०२६, आजच्या दिवसाचे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व खालीलप्रमाणे आहे:
▪️११ मार्च: महत्त्वाच्या ऐतिहासिक घटना
* १६८९: छत्रपती संभाजी महाराज बलिदान दिन
मराठा साम्राज्याचे दुसरे छत्रपती, धर्मवीर संभाजी महाराज यांची औरंगजेबाने अत्यंत क्रूरपणे हत्या केली. तुळापूर येथे त्यांनी स्वराज्य आणि धर्मासाठी आपल्या प्राणांची आहुती दिली. त्यांचा हा बलिदान दिवस 'बलिदान दिन' म्हणून पाळला जातो.
* १८८६: डॉ. आनंदीबाई जोशी
भारतातील पहिल्या महिला डॉक्टर आनंदीबाई जोशी यांना अमेरिकेतील फिलाडेल्फिया विद्यापीठाने एम.डी. (M.D.) ही पदवी प्रदान केली. हा दिवस भारतीय स्त्री शिक्षणातील सुवर्णक्षण मानला जातो.
* १८८९: शारदासदनची स्थापना
समाजसुधारिका पंडिता रमाबाई यांनी मुंबईत विधवा आणि अनाथ मुलींच्या शिक्षणासाठी 'शारदासदन' या संस्थेची स्थापना केली.
* १९९९: इन्फोसिसचा विक्रम
इन्फोसिस ही अमेरिकेतील 'नॅसडॅक' (NASDAQ) शेअर बाजारात नोंदणी होणारी पहिली भारतीय कंपनी ठरली.
* २०११: जपानमधील भीषण त्सुनामी
जपानमध्ये ८.९ रिश्टर स्केलचा भूकंप होऊन भीषण त्सुनामी आली होती, ज्यात हजारो नागरिकांचा बळी गेला.
▪️आजचे जन्म (Birthdays)
* १९१२: प्रसिद्ध मराठी नाटककार शं. गो. साठे यांचा जन्म.
* १९१५: भारतीय क्रिकेट संघाचे माजी कर्णधार विजय हजारे यांचा जन्म.
▪️आजचे स्मृतीदिन
* १९५५: पेनिसिलिनचे जनक आणि नोबेल विजेते शास्त्रज्ञ अलेक्झांडर फ्लेमिंग यांचे निधन.
* १९९३: प्रसिद्ध मराठी व हिंदी चित्रपट अभिनेते शाहू मोडक यांचे निधन.
* १९७९: ज्येष्ठ संपादक यशवंत कृष्ण खाडिलकर यांचे निधन.
◼️आजचे पंचांग (११ मार्च २०२६)
* वार: बुधवार
* तिथी: फाल्गुन कृष्ण अष्टमी (कालाष्टमी)
* नक्षत्र: ज्येष्ठा (रात्री १०:०० पर्यंत)
* शके: १९४७ (क्रोधी नाम संवत्सर)
