२८ मार्च १७३७ हा दिवस मराठ्यांच्या जाज्वल्य इतिहासातील सुवर्ण अक्षरांनी लिहून ठेवण्यासारखा आहे. याच दिवशी थोरल्या बाजीराव पेशव्यांनी प्रत्यक्ष मुघल सल्तनतच्या राजधानीवर, म्हणजेच दिल्लीवर धडक देऊन मराठ्यांच्या तलवारीची चमक संपूर्ण हिंदुस्थानला दाखवून दिली होती.

  मुघल बादशाह मोहम्मद शाह रंगीला याच्या मनात मराठ्यांबद्दल धास्ती निर्माण झाली होती. दुसरीकडे, बाजीरावांचे ध्येय 'हिंदुस्थान' काबीज करण्याचे होते. मुघल सेनापती खान-ए-दौरान आणि सादत खान यांनी बाजीरावांना रोखण्याचे अनेक प्रयत्न केले, परंतु बाजीरावांची रणनीती त्यांच्या कल्पनेपलीकडची होती.

  बाजीरावांनी आपल्या सैन्याला दोन भागात विभागले होते. जेव्हा मुघल सैन्य बाजीरावांच्या एका तुकडीला रोखण्यासाठी आग्रा-मथुरेच्या दिशेने गेले, तेव्हा बाजीरावांनी अवघ्या ५००० निवडक घोडेस्वारांनिशी ताशी वेगवान दौड करत दिल्ली गाठली. त्यांनी १० दिवसांचा प्रवास केवळ ४८ तासांत पूर्ण केला, अशी ही ऐतिहासिक दौड होती.

  २८ मार्चच्या सकाळी बाजीराव पेशवे दिल्लीच्या वेशीवर, 'कालका देवी' मंदिरापाशी पोहोचले. मुघल राजधानीत प्रचंड खळबळ माजली. बादशहाने शहर वाचवण्यासाठी ८ ते १० हजार सैनिकांची तुकडी पाठवली, पण 'ताळकाटोरा'च्या युद्धात मराठ्यांनी या सैन्याचा धुव्वा उडवला.

   ◼️विशेष काय घडले?
  बाजीरावांनी ठरवले असते तर ते लाल किल्ला सहज जिंकू शकले असते, परंतु त्यांना मुघलांचा पूर्ण नायनाट करण्याऐवजी मराठ्यांची शक्ती आणि धाक दाखवून द्यायचा होता. त्यांनी दिल्लीच्या वेशीवर तळ ठोकून मुघल सत्तेची प्रतिष्ठा धुळीला मिळवली.

  ◼️ऐतिहासिक महत्त्व
  या स्वारीमुळे मराठ्यांचा दबदबा उत्तरेत कायमचा प्रस्थापित झाला. या घटनेने हे सिद्ध केले की, आता मुघल सत्ता केवळ नावापुरती उरली असून मराठे हेच देशाचे खरे रक्षक आणि शक्ती आहेत. बाजीरावांच्या या पराक्रमाने 'अटकेपार झेंडा' लावण्याच्या स्वप्नाचा पाया रचला गेला.

🟠 २८ मार्च २०२६ : आजचे दिनविशेष

आज शनिवार, २८ मार्च २०२६ असून हिंदू पंचांगानुसार आज चैत्र शुद्ध १० (दशमी), शके १९४८ आहे. आजच्या दिवसाचे महत्त्वाचे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक संदर्भ खालीलप्रमाणे आहेत:

 

◼️महत्त्वाच्या ऐतिहासिक घटना

 * १७३७: थोरले बाजीराव पेशवे यांच्या नेतृत्वाखाली मराठ्यांनी दिल्लीवर चाल करून मोगलांचा पराभव केला आणि दिल्लीत मराठ्यांचे वर्चस्व प्रस्थापित केले.

 * १९४१: नेताजी सुभाषचंद्र बोस इंग्रजांच्या नजरकैदेतून सुटका करून घेत बर्लिन (जर्मनी) येथे पोहोचले.

 * १९४२: रासबिहारी बोस यांनी टोकियो येथे 'इंडियन इंडिपेंडन्स लीग'ची स्थापना केली.

 * १९९२: भारतीय उद्योगाचे पितामह जे. आर. डी. टाटा यांना तत्कालीन राष्ट्रपती रामस्वामी वेंकटरमण यांच्या हस्ते 'भारतरत्न' हा सर्वोच्च नागरी सन्मान प्रदान करण्यात आला.

 * १९९८: सी-डॅक (C-DAC) ने पूर्णपणे स्वदेशी बनावटीचा 'परम १००००' हा महासंगणक राष्ट्राला अर्पण केला.

 * २०१५: भारताची बॅडमिंटनपटू सायना नेहवाल जगातील पहिल्या क्रमांकाची महिला खेळाडू बनली.

जन्म (जयंती)

 * १८९६: भारतीय गणितज्ञ आणि हिंदी विश्वकोशाचे संपादक गोरख प्रसाद यांचा जन्म.

 * १९२५: प्रसिद्ध मराठी अभिनेते राजा गोसावी यांचा जन्म.

 * १९२६: भारतीय क्रिकेट संघाचे माजी कर्णधार पॉली उम्रीगर यांचा सोलापूर येथे जन्म.

 * १९७५: बॉलीवूड अभिनेता अक्षय खन्ना यांचा जन्म.

 * १९८६: प्रसिद्ध अमेरिकन गायिका आणि अभिनेत्री लेडी गागा यांचा जन्म.

 

◼️स्मृतीदिन (पुण्यतिथी)

 * १५५२: शीख धर्माचे दुसरे धर्मगुरू गुरु अंगद देव यांचे निधन.

 * १९४१: प्रसिद्ध इंग्रजी लेखिका आणि कादंबरीकार व्हर्जिनिया वूल्फ यांचे निधन.

 * १९४३: भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि नेते एस. सत्यमूर्ती यांचे निधन.

 * २००६: हरियाणाचे माजी मुख्यमंत्री बन्सीलाल यांचे निधन.

 

🟠आजचे पंचांग 

 * आजचा दिवस: 'रिस्पेक्ट युवर कॅट डे' (Respect Your Cat Day).

 * तिथी: चैत्र शुद्ध १० (दशमी) सकाळी ८:४६ पर्यंत, त्यानंतर एकादशी प्रारंभ.

 * नक्षत्र: पुष्य दुपारी २:५० पर्यंत, त्यानंतर आश्लेषा.

 * योग: सुकर्मा योग रात्री ८:०६ पर्यंत.