१३ मार्च १९४०... लंडनमधील कॅक्सटन हॉल गोळीबाराच्या आवाजाने हादरला. एका भारतीय क्रांतिकारकाने भर सभेत पंजाबच्या माजी गव्हर्नरवर गोळ्या झाडून १३ एप्रिल १९१९ रोजी झालेल्या जालियनवाला बाग हत्याकांडाचा भीषण सूड घेतला. तो महान क्रांतीकारक म्हणजे सरदार उधम सिंह.

उधम सिंह यांचा जन्म पंजाबमधील सुनाम येथे झाला. १९१९ मध्ये बैसाखीच्या दिवशी जनरल डायरने निष्पाप भारतीयांवर जो गोळीबार केला, त्याचे उधम सिंह हे प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होते. रक्ताने माखलेली ती जमीन पाहून त्यांनी तिथेच शपथ घेतली की, "या अन्यायाचा बदला मी नक्की घेईन."
हा सूड घेण्यासाठी त्यांनी तब्बल २१ वर्षे वाट पाहिली. या काळात त्यांनी जगभरातील विविध देशांचा प्रवास केला, गदर पार्टीशी संबंध जोडले आणि अनेक नावे बदलून ते शेवटी लंडनमध्ये पोहोचले.

लंडनमध्ये असताना त्यांनी मायकेल ओडवायरवर नजर ठेवली. अखेर १३ मार्च १९४० रोजी संधी मिळताच त्यांनी ओडवायरला यमसदनास पाठवले. अटकेनंतर न्यायालयात त्यांनी आपले नाव 'राम मोहम्मद सिंह आझाद' असे सांगितले, जे भारतातील सर्व धर्मांच्या एकतेचे प्रतीक होते.

३१ जुलै १९४० रोजी त्यांना फाशी देण्यात आली. उधम सिंह यांचे बलिदान आजही प्रत्येक भारतीयाच्या मनात राष्ट्रभक्तीची ज्योत पेटवते. अन्यायाविरुद्ध लढण्याची जिद्द आणि मातृभूमीसाठी सर्वस्व अर्पण करण्याचे त्यांचे शौर्य इतिहासात अजरामर आहे.
शहीद सरदार उधम सिंह यांना विनम्र अभिवादन!

▪️🔲🔲▪️🔲🔲▪️

🟠 13 मार्च दिनविशेष

१३ मार्च रोजीच्या इतिहासातील महत्त्वाच्या घटना, जन्म आणि पुण्यतिथी खालीलप्रमाणे आहेत:
◼️महत्त्वाच्या ऐतिहासिक घटना
 * १७८१: विल्यम हर्षेल यांनी युरेनस (Uranus) या ग्रहाचा शोध लावला.
 * १९१०: स्वातंत्र्यवीर विनायक दामोदर सावरकर यांना पॅरिसहून लंडनला पोहोचताच अटक करण्यात आली.
 * १९४०: क्रांतिकारी सरदार उधम सिंग यांनी जालियनवाला बाग हत्याकांडाचा बदला म्हणून पंजाबचे माजी गव्हर्नर मायकेल ओडवायर यांची लंडनमध्ये गोळ्या घालून हत्या केली.
 * १९९७: मदर तेरेसा यांच्या वारसदार म्हणून कोलकात्यातील 'मिशनरीज ऑफ चॅरिटीज'ने सिस्टर निर्मला यांची निवड केली.
 * १९९९: आशिया खंडातील पहिल्या 'लेक टॅपिंग' (Lake Tapping) प्रयोगाच्या कोयना जलविद्युत प्रकल्पाच्या चौथ्या टप्प्याचे उद्घाटन झाले.
 * २००३: मुंबईतील एका लोकल ट्रेनमध्ये बॉम्बस्फोट झाला होता.
 * २००७: वेस्ट इंडीजमध्ये ९ व्या क्रिकेट विश्वचषकाचे उद्घाटन झाले.

◼️जन्म (जयंती)
 * १८९३: महामहोपाध्याय डॉ. वासुदेव विष्णू मिराशी – सुप्रसिद्ध संस्कृत विद्वान आणि प्राच्यविद्या संशोधक.
 * १९२६: रविंद्र पिंगे – मराठीतील प्रसिद्ध ललित लेखक.
 * १९८०: वरुण गांधी – भारतीय राजकारणी.

◼️मृत्यू (पुण्यतिथी)
 * १८००: नाना फडणवीस – मराठा साम्राज्यातील अत्यंत मुत्सद्दी आणि प्रभावशाली मंत्री. त्यांना 'मराठा राजकारणाचे मॅकियाव्हेली' असेही म्हटले जाते.
 * १८९९: कवी दत्त (दत्तात्रेय कोंडो घाटे) – प्रसिद्ध मराठी कवी.
 * १९९६: शफी इनामदार – प्रसिद्ध हिंदी आणि मराठी चित्रपट-नाट्य अभिनेते.
 * २००४: उस्ताद विलायत खान – जगप्रसिद्ध सतारवादक.

◼️आजचे पंचांग (१३ मार्च २०२६)
 * मराठी महिना: फाल्गुन कृष्ण पक्ष १०.
 * वार: शुक्रवार.
 * शके: १९४७.