भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याचा इतिहास हा अनेक क्रांतीकारकांच्या बलिदानाने पावन झाला आहे. या गौरवशाली इतिहासाची पाने उलटताना ज्यांचे नाव अग्रक्रमाने घ्यावे लागते, ते म्हणजे दामोदर हरी चाफेकर. २४ जून १८६९ रोजी पुण्याच्या चिंचवड येथे जन्मलेल्या दामोदरपंतांनी देशाला पारतंत्र्याच्या जोखडातून मुक्त करण्यासाठी आपल्या प्राणांची आहुती दिली.

चाफेकर बंधूंनी (दामोदर, बाळकृष्ण आणि वासुदेव) पुण्यामध्ये 'हिंदू धर्म संरक्षण सभा' आणि 'व्यायाम मंडळ' स्थापन केले होते. त्या काळी पुण्यात प्लेगच्या साथीच्या नावाखाली ब्रिटीश अधिकारी रँड आणि आयर्स्ट यांनी सामान्य जनतेवर केलेले अत्याचार संतापजनक होते. या जुलमी राजवटीला धडा शिकवण्याचा धाडसी निर्णय चाफेकर बंधूंनी घेतला. २२ जून १८९७ रोजी पुण्यात राणी व्हिक्टोरिया यांच्या राज्यरोहणाच्या हीरक महोत्सवानिमित्त आयोजित कार्यक्रमातून परतताना, दामोदर चाफेकरांनी रँडवर गोळ्या झाडून वध केला. ही घटना भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यातील एक महत्त्वाचा टप्पा मानली जाते.

या धाडसी कृत्यानंतर त्यांना अटक करण्यात आली आणि १८ एप्रिल १८९८ रोजी येरवडा कारागृहात त्यांना फाशी देण्यात आली. फासावर चढतानाही त्यांच्या चेहऱ्यावर कोणतीही भीती नव्हती, तर एक तेजस्वी अभिमान होता. "माझ्या बलिदानातून हजारो क्रांतीकारक निर्माण होतील," असा विश्वास त्यांच्या ठायी होता. आज दामोदर हरी चाफेकर यांच्या जयंतीनिमित्त, त्यांच्या त्यागाला आणि अदम्य धैर्याला विनम्र अभिवादन! त्यांच्या बलिदानानेच पुढे सशस्त्र क्रांतीची जी मशाल पेटली, ती भारताच्या स्वातंत्र्यापर्यंत तेवत राहिली.

◼️◼️◼️◼️◼️◼️◼️◼️◼️◼️

⚫ २४ जून या दिवसाचे 'दिनविशेष' खालीलप्रमाणे :

# प्रमुख घटना:
 * १४४१: इटन कॉलेजची स्थापना झाली.
 * १७९३: फ्रान्समध्ये पहिल्या प्रजासत्ताक राज्यघटनेचा स्वीकार करण्यात आला.
 * १८८०: 'ओ कॅनडा' हे गीत पहिल्यांदा कॅनडाचे राष्ट्रगीत म्हणून गायले गेले.
 * १९३९: सियाम या देशाचे नामकरण बदलून 'थायलंड' असे करण्यात आले.

 * १९८२: कर्नाटकातील सर्व शाळांमध्ये कन्नड भाषेचे शिक्षण अनिवार्य करण्यात आले.
 * १९९६: धावपटू मायकेल जॉन्सनने २०० मीटर शर्यतीत १९.६६ सेकंदांचा विश्वविक्रम नोंदवला.

 * २००१: भारतीय नौदलाची विमानवाहू नौका 'आय.एन.एस. विराट' आधुनिकीकरणानंतर पुन्हा नौदलात दाखल झाली.
# जन्म:
 * १८६२: रविकिरण मंडळाचे संस्थापक श्रीधर बाळकृष्ण रानडे यांचा जन्म.

 * १८६३: प्रसिद्ध महाराष्ट्रीयन इतिहासाचार्य, संशोधक आणि लेखक विश्वनाथ काशिनाथ राजवाडे यांचा जन्मदिन.

 * १८६९: क्रांतिकारक दामोदर हरी चाफेकर यांचा जन्म.
 * १८८५: प्रसिद्ध शीख नेते आणि स्वातंत्र्यसैनिक मास्टर तारा सिंग यांचा जन्म.

 * १९३७: ज्येष्ठ लेखिका अनिता देसाई यांचा जन्म.
 * १९६२: भारतीय उद्योगपती गौतम अदानी यांचा जन्म.

 * १९८७: अर्जेंटिनाचा प्रसिद्ध फुटबॉल खेळाडू लायोनेल मेस्सी याचा जन्मदिन.

# निधन:
 * १९८०: भारताचे चौथे राष्ट्रपती वराहगिरी वेंकट गिरी यांचे निधन.
 * १९९७: ओडिसी नृत्यांगना संयुक्ता पाणिग्रही यांचे निधन.
 * २०१३: इटलीचे ४० वे पंतप्रधान एमिलियो कोलंबो यांचे निधन.

▪️पंचांग

आज दिनांक २४ जून २०२६, बुधवार, ज्येष्ठ मास शुक्ल पक्षाची नवमी तिथी आहे. आजच्या पंचांगानुसार, सकाळी १०:५६ वाजेपर्यंत नवमी तिथी असून त्यानंतर दशमी तिथीला सुरुवात होईल.

 नक्षत्राचा विचार करता, आज रात्री ०९:२१ वाजेपर्यंत हस्त नक्षत्र असून त्यानंतर चित्रा नक्षत्राचा प्रभाव असेल. सूर्योदय पहाटे ०६:०३ वाजता तर सूर्यास्त सायंकाळी ०७:१५ वाजता होणार आहे.

 आजचा राहुकाळ दुपारी १२:२८ ते ०२:०९ या वेळेत असल्याने, या काळात महत्त्वाची कामे करणे टाळले जाते. सध्या ग्रीष्म ऋतू सुरू असून, आजचा दिवस शुभ कार्यासाठी अनुकूल मानला जात आहे.