धावपळीच्या आणि स्पर्धेच्या युगात आजचा मानवी जीवनप्रवाह प्रचंड व्यस्त झाला आहे. सकाळी डोळे उघडल्यापासून ते रात्री झोपेपर्यंत कामाचे ओझे, आर्थिक चिंता, कौटुंबिक जबाबदाऱ्या आणि भविष्याची भीती यामुळे प्रत्येकाच्या मनात एक न साह्य करणारा दाब निर्माण होत असतो. याच गंभीर समस्येविषयी जगभरात जनजागृती निर्माण करण्यासाठी दरवर्षी नोव्हेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात, विशेषतः ४ नोव्हेंबर रोजी 'आंतरराष्ट्रीय ताणतणाव जागरूकता दिन' (International Stress Awareness Day) पाळला जातो.

ताणतणाव हा आजच्या आधुनिक जीवनाचा अविभाज्य भाग बनला आहे. सुरुवातीला हा मानसिक ताण किरकोळ वाटतो, परंतु दीर्घकाळ राहिल्यास तो नैराश्य, उच्च रक्तदाब, मधुमेह, हृदयविकार यांसारख्या अनेक शारीरिक व मानसिक आजारांना निमंत्रण देतो. आपण काय खातो, कसे जगतो याइतकेच आपले मानसिक स्वास्थ्य कसे आहे, हे पाहणे आजच्या काळात अत्यंत गरजेचे बनले आहे. या दिवसाचे मुख्य उद्दिष्ट लोकांना ताणतणावाची लक्षणे ओळखण्यास शिकवणे आणि योग्य वेळी त्यावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी प्रवृत्त करणे हे आहे.
या समस्येवर मात करण्यासाठी जीवनशैलीत सकारात्मक बदल करणे आवश्यक आहे. नियमित व्यायाम, योगासने, प्राणायम, पुरेशी झोप आणि आवडत्या छंदात वेळ घालवणे यांमुळे मनाला आराम मिळतो. तसेच, ताण जास्त वाढल्यास कुटुंबियांसोबत मनमोकळा संवाद साधणे किंवा मानसोपचार तज्ज्ञांची मदत घेणे केव्हाही हिवाळाचे ठरते. "आरोग्य हीच खरी संपत्ती आहे" आणि निरोगी आरोग्यासाठी मन शांत असणे ही पहिली पायरी आहे, हे आपण नेहमी लक्षात ठेवले पाहिजे.

🟧🟡🟧🟡🟧🟡🟧🟡🟧🟡🟧🟡🟧

◼️४ नोव्हेंबरच्या ऐतिहासिक व महत्त्वाच्या घटना:
 * १८९६: पुण्यात गोपाळ कृष्ण गोखले यांच्या मार्गदर्शनाखाली 'डेक्कन सभा' (Deccan Sabha) या संस्थेची स्थापना झाली.
 * १९१८: पहिल्या महायुद्धात ऑस्ट्रिया आणि हंगेरीने इटलीसमोर शरणागती पत्करली.
 * १९२२: इजिप्तमधील प्रसिद्ध राजा तुतनखामेन (Tutankhamun) याच्या पिरॅमिडमधील समाधीचे मुख्य प्रवेशद्वार शोधण्यात पुरातत्त्वतज्ज्ञांना यश आले.
 * १९४८: भारताचे शिल्पकार डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या अध्यक्षतेखालील मसुदा समितीने भारताच्या संविधानाचा अंतिम मसुदा संविधान सभेसमोर सादर केला.
 * २००८: बराक ओबामा अमेरिकेचे पहिले कृष्णवर्णीय (आफ्रिकन-अमेरिकन) राष्ट्राध्यक्ष म्हणून निवडून आले.

◼️४ नोव्हेंबर रोजी झालेले जन्म:
 * १६१८: मुघल सम्राट 'औरंगजेब' याचा जन्म.
 * १८४५: भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील सशस्त्र क्रांतीचे आद्य प्रवर्तक व आद्य क्रांतिकारक 'वासुदेव बळवंत फडके' यांचा जन्म.
 * १८८४: प्रसिद्ध गांधीवादी कार्यकर्ते, स्वातंत्र्यसैनिक आणि बजाज उद्योग समूहाचे प्रणेते 'जमनालाल बजाज' यांचा जन्म.
 * १८९४: 'कोकणचे गांधी' म्हणून ओळखले जाणारे थोर समाजसुधारक 'अप्पासाहेब पटवर्धन' यांचा जन्म.
 * १९२९: 'मानवी संगणक' (Human Computer) म्हणून जगभर प्रसिद्ध असलेल्या ख्यातनाम भारतीय गणिततज्ज्ञ 'शकुंतला देवी' यांचा जन्म.
 * १९२९: प्रसिद्ध संगीतकार जोडी 'शंकर-जयकिशन' मधील संगीतकार 'जयकिशन डाह्याभाई पांचाळ' यांचा जन्म.
 * १९३४: ख्यातनाम नाट्य व चित्रपट दिग्दर्शिका 'विजया मेहता' यांचा जन्म.
 * १९७१: लोकप्रिय भारतीय अभिनेत्री 'तब्बू' यांचा जन्म.

◼️४ नोव्हेंबर रोजी झालेले मृत्यू / पुण्यतिथी:
 * १९७०: लखनौ घराण्याचे थोर कथ्थक नर्तक 'पंडित शंभू महाराज' यांचे निधन.
 * १९९५: इस्रायलचे ५ वे पंतप्रधान आणि शांततेसाठीचे नोबेल पारितोषिक विजेते 'यित्झॅक राबिन' यांचे निधन.
 * १९९८: ख्यातनाम हिंदी कवी 'नागार्जुन' यांचे निधन.
 * २००५: ज्येष्ठ इतिहासकार, कोशकार व वृत्तपत्रकार 'स. मा. गर्गे' यांचे निधन.