निसर्गाने भारताला अफाट वन्यजीव संपदेने समृद्ध केले आहे. देशाच्या या समृद्ध जैवविविधतेचे आणि नैसर्गिक वारशाचे प्रतीक म्हणून २२ जुलै १९६९ रोजी 'बंगाल टायगर' (Bengal Tiger) या देखण्या प्राण्याला भारताचा 'राष्ट्रीय प्राणी' म्हणून अधिकृतपणे घोषित करण्यात आले. पूर्वी सिंहाला हा मान होता, परंतु जंगलाचा राजा असणाऱ्या वाघाची घटती संख्या आणि त्याचे भारतीय संस्कृतीतील महत्त्व लक्षात घेऊन हा ऐतिहासिक निर्णय घेण्यात आला.
वाघ हा केवळ एक हिंस्र प्राणी नसून तो भारतीय वनांच्या उत्तम आरोग्याचे आणि परिसंस्थेच्या समतोलाचे सर्वोच्च निर्देशक आहे. वाघाचे अस्तित्व म्हणजे घनदाट जंगले, सुरक्षित जलस्रोत आणि समृद्ध जैवविविधतेची खात्री असते. भारतीय संस्कृती, कला, शिल्पकला आणि पौराणिक साहित्यात वाघाला शौर्य, सामर्थ्य आणि पराक्रमाचे प्रतीक मानले गेले आहे. 

छत्रपती शिवछत्रपतींच्या काळातही मराठी सैन्याच्या शौर्याची तुलना वाघाच्या नखांशी (वाघनख) केली जात असे, जे त्याच्या ऐतिहासिक महत्त्वाचे दर्शक आहे.

मात्र, विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धात बेसुमार शिकार, मानवी हस्तक्षेप आणि जंगलांचा संकोच यामुळे वाघांचे अस्तित्व धोक्यात आले. ही आपत्ती ओळखून तत्कालीन सरकारने १९७३ मध्ये 'प्रकल्प बाघ' (Project Tiger) ची सुरुवात केली. या महत्त्वाकांक्षी उपक्रमामुळे आणि कठोर कायद्यांमुळे देशातील वाघांच्या संख्येत मोठी वाढ झाली आहे. आज जगातल्या एकूण वाघांच्या संख्येत भारताचा वाटा सर्वाधिक आहे, जी देशाच्या पर्यावरण संवर्धनातील यशोगाथा सांगते.

राष्ट्रीय प्राणी असलेला बंगाल टायगर हा भारताच्या वन्यजीव संपदेचा मानबिंदू आहे. त्याचे संवर्धन करणे म्हणजे केवळ एका जातीचे रक्षण करणे नव्हे, तर संपूर्ण निसर्गचक्राचे जतन करणे होय. वाघांचे हे अबाधित अस्तित्व भारताच्या समृद्ध पर्यावरणवादी परंपरेची कायम साक्ष देत राहील.

🟣🟣🟣🟣🟣🟣🟣🟣🟣🟣🟣🟣🟣

◼️२२ जुलै – दिनविशेष
महत्त्वाच्या घटना (Historical Events):
 * १९४७: भारताच्या संविधान सभेने तिरंगी राष्ट्रीय ध्वजाला अधिकृतपणे भारताचा राष्ट्रीय ध्वज म्हणून मान्यता दिली.
 * १९०८: 'देशाचे दुर्दैव' हा जहाल अग्रलेख लिहिल्याबद्दल लोकमान्य टिळकांना ब्रिटिश सरकारने ६ वर्षे मंडालेच्या (म्यानमार) कारावासात काळ्या पाण्याची शिक्षा सुनावली.
 * १९३१: फर्ग्युसन महाविद्यालयाच्या ग्रंथालयात वासुदेव बळवंत गोगटे यांनी मुंबई प्रांताचा राज्यपाल सर जॉन हॉटसन याच्यावर गोळ्या झाडल्या, परंतु या हल्ल्यातून तो वाचला.
 * १९३३: विली पोस्ट (Wiley Post) या अमेरिकन वैमानिकाने एकट्याने विक्रमी ७ दिवस, १८ तास आणि ४९ मिनिटांत विमानाद्वारे संपूर्ण पृथ्वीची प्रदक्षिणा पूर्ण केली.
 * १९५१: स्वतंत्र भारताची पहिली पंचवार्षिक योजना संसदेत औपचारिकपणे प्रसिद्ध करण्यात आली.
 * १९६९: वाघाला ('Bengal Tiger') भारताचा राष्ट्रीय प्राणी म्हणून घोषित करण्यात आले.
 * २०१९: भारताची दुसरी महत्त्वाची चंद्र मोहीम असलेल्या 'चांद्रयान-२' (Chandrayaan-2) चे श्रीहरिकोटा येथून यशस्वी प्रक्षेपण करण्यात आले.

◼️जन्म (Birthdays / Jayanti):
 * १९२३: हिंदी चित्रपट सृष्टीतील प्रसिद्ध आणि लोकप्रिय पार्श्वगायक मुकेश (मुकेश चंद माथूर) यांचा जन्म. (त्यांच्या 'जिंदगी ख्वाब है', 'कही दूर जब दिन ढल जाए' यांसारख्या गाण्यांनी रसिकांच्या मनावर राज्य केले.)

 * १९७०: महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री आणि ज्येष्ठ राजकारणी देवेंद्र फडणवीस यांचा जन्म.
 * १८९८: भारतीय शास्त्रीय संगीतातील ग्वाल्हेर घरा Mगाण्यातील प्रसिद्ध गायक पं. विनायकराव पटवर्धन यांचा जन्म.

◼️आजचे पंचांग (२२ जुलै २०२६) | सूर्योदय: सकाळी ०६:०४ | सूर्यास्त: सायं. ०७:१६ | शक संवत: १९४८ (क्रोधन संवत्सर) | ऋतू: वर्षा | चंद्र राशी: सिंह राशी (रात्री ०८:३५ पर्यंत नंतर कन्या राशी) |