आंतरराष्ट्रीय अनुवाद दिन: संस्कृतींना जोडणारा भाषिक सेतू
schedule30 Sep 26 person by visibility 187 categoryसामाजिक
आजच्या जागतिकीकरणाच्या युगात जगभरातील वेगवेगळ्या संस्कृती, देश आणि समाज एकमेकांच्या अतिशय जवळ आले आहेत. या साऱ्या प्रक्रियेत भौगोलिक आणि भाषिक अंतर कमी करण्याचे सर्वात मोठे श्रेय जर कोणाला जात असेल, तर ते म्हणजे 'अनुवाद' (Translation) आणि भाषांतरकारांना! दरवर्षी ३० सप्टेंबर रोजी जगभरात 'आंतरराष्ट्रीय अनुवाद दिन' (International Translation Day) अतिशय उत्साहात पाळला जातो. भाषांतरकारांचे हे अविरत आणि मौल्यवान योगदान समाजासमोर अधोरेखित करणे हा यामागचा मुख्य उद्देश आहे.
बायबलचे लॅटिन भाषेत भाषांतर करणारे आणि ख्रिश्चन धर्माचे संरक्षक संत मानले जाणारे 'सेंट जेरोम' यांच्या पुण्यतिथीचे औचित्य साधून ३० सप्टेंबर हा दिवस आंतरराष्ट्रीय अनुवाद दिन म्हणून निवडण्यात आला. संयुक्त राष्ट्रसंघाने (UN) २०१७ मध्ये या दिवसाला अधिकृत मान्यता दिली. वेगवेगळ्या भाषांमध्ये साहित्य, विज्ञान, तंत्रज्ञान, राजकारण आणि कायद्याचे ज्ञान पोहोचवून मानवी संस्कृतीचा वारसा जतन करण्याचे काम हे भाषांतरकार करत असतात.
आज आपण जगाच्या कोणत्याही कोपऱ्यात घडलेली माहिती एका क्लिकवर आपल्या मातृभाषेत वाचू शकतो, याचे मूळ कुशल भाषांतरकारांच्या मेहनतीत दडलेले आहे. एका भाषेतील भावना, मते आणि माहिती दुसऱ्या भाषेत अगदी अचूकपणे आणि संवेदनशीलतेने उतरवणे हे तसे जिकिरीचे काम असते.
त्यामुळे केवळ शब्दशः भाषांतर नव्हे, तर दोन वेगवेगळ्या संस्कृतींना जोडणारा भाषिक सेतू म्हणून भाषांतरकार काम करतात. हा दिवस म्हणजे भाषिक विविधता आणि बहुभाषिकतेला सलाम करण्याचा तसेच भाषांतरकारांच्या व्यावसायिक सन्मानाचा आणि कष्टाचा गौरव करण्याचा सुवर्णयोग आहे.
🟩🟨🟩🟨🟩🟨🟩🟨🟩🟨🟩🟨🟩
◼️३० सप्टेंबर हा दिवस इतिहासामध्ये अनेक महत्त्वाच्या घटनांसाठी आणि प्रसिद्ध व्यक्तींच्या जन्म-मृत्यूसाठी ओळखला जातो. या दिवसाचा थोडक्यात मागोवा खालीलप्रमाणे :
◼️महत्त्वाचे जागतिक दिन:
* आंतरराष्ट्रीय अनुवाद दिन (International Translation Day): भाषांतरकारांच्या योगदानाबद्दल आणि विविध भाषांमधील सांस्कृतिक सेतू मजबूत करण्याबद्दल जनजागृती करण्यासाठी हा दिवस पाळला जातो.
◼️ऐतिहासिक घटना:
* १९३५: अमेरिकेतील कॉलोराडो नदीवरील प्रसिद्ध 'हूवर डॅम' (Hoover Dam) चे बांधकाम पूर्ण झाले.
* १९९३: महाराष्ट्रातील लातूर आणि उस्मानाबाद (किल्लारी) परिसराला तीव्र भूकंपाचा फटका बसला, ज्यामध्ये सुमारे १०,००० लोकांचा मृत्यू झाला आणि अतोनात नुकसान झाले.
* १९६६: युनायटेड किंगडमपासून स्वतंत्र होऊन बोत्सवाना हा देश सार्वभौम बनला.
* १९६१: भारतीय क्रिकेटमधील प्रसिद्ध 'दुलीप ट्रॉफी' (Duleep Trophy) चा पहिला सामना मद्रास (चेन्नई) येथे खेळला गेला.
* १९५४: जगातील पहिली अणुशक्तीवर चालणारी पाणबुडी 'यू.एस.एस. नॉटिलस' (USS Nautilus) हिचे जलावतरण झाले.
* १८८२: थॉमस एडिसन यांच्याद्वारे फॉक्स नदीवर (ॲपलटन, अमेरिका) जगातील पहिला व्यावसायिक जलविद्युत प्रकल्प कार्यान्वित झाला.
◼️जन्म (महत्त्वाच्या व्यक्ती):
* हृषिकेश मुखर्जी (१९२२): भारतीय चित्रपटसृष्टीतील प्रख्यात दिग्दर्शक आणि संपादक, ज्यांनी मध्यमवर्गीय जीवनाचे वास्तव आणि साधेपणा मांडणारे संवेदनशील चित्रपट दिले.
* प्रभाकर पंडित (१९३३): प्रसिद्ध मराठी संगीतकार आणि व्हायोलिनवादक.
* मार्टिना हिंगीस (१९८०): जागतिक पातळीवर प्रसिद्ध असलेली स्विस लॉन टेनिस खेळाडू.
* रुमी (१२०७): जागतिक प्रसिद्ध फारसी कवी आणि सुफी संत.
◼️मृत्यू (महत्त्वाच्या व्यक्ती):
* गंगाधर देवराव खानोलकर (१९९२): मराठीतील प्रसिद्ध लेखक, चरित्रकार आणि कवी (यांनी 'बाळकवी' यांचे पहिले चरित्र लिहिले).
* चार्ल्स रिच्टर (१९८५): अमेरिकन भूवैज्ञानिक, भूकंपाची तीव्रता मोजणाऱ्या 'रिष्टर स्केल'चे (Richter Scale) सह-संशोधक.
* रुडॉल्फ डीझेल (१९१३): जर्मन अभियंता आणि 'डीझेल इंजिना'चे संशोधक.
* माधवराव सिंधिया (२००१): भारताचे माजी रेल्वेमंत्री आणि मुरब्बी राजकारणी.
