"स्वराज्य हा माझा जन्मसिद्ध हक्क आहे आणि तो मी मिळवणारच!" ही गर्जना करून ब्रिटिशांच्या पायाखालची वाळू सरकवणारे भारतीय असंतोष व स्वातंत्र्यलढ्याचे जनक लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक यांचा जन्म २३ जुलै १८५६ रोजी रत्नागिरी जिल्ह्यातील चिखलगाव येथे झाला. त्यांचे मूळ नाव केशव गंगाधर टिळक होते, परंतु त्यांना प्रेमाने 'बाळ' म्हटले जाई.

टिळकांचे संपूर्ण आयुष्य देशसेवा, राष्ट्रीय एकात्मता आणि शिक्षणासाठी समर्पित होते. एकीकडे त्यांनी 'केसरी' आणि 'मराठा' वृत्तपत्रांच्या माध्यमातून ब्रिटीश सरकारच्या धोरणांवर प्रखर टीका केली, तर दुसरीकडे भारतीय जनतेमध्ये राष्ट्रीय जागृती निर्माण करण्याचे मोठे कार्य केले. ब्रिटिशांच्या विरोधात लोकांना एकत्र आणण्यासाठी आणि समाजात ऐक्य निर्माण करण्यासाठी त्यांनी गणेशोत्सव आणि शिवजयंतीसारख्या सार्वजनिक उत्सवांची परंपरा सुरू केली.

त्यांनी पुण्यात 'न्यू इंग्लिश स्कूल' आणि 'फर्ग्युसन कॉलेज'ची स्थापना करून शिक्षणाचा प्रसार केला. 'गीतारहस्य' हा ग्रंथ त्यांनी मंडालेच्या तुरुंगात असताना लिहिला. त्यांच्या अफाट लोकसंग्रहामुळे आणि देशसेवेमुळे जनतेने त्यांना 'लोकमान्य' ही पदवी प्रदान केली. १ ऑगस्ट १९२० रोजी त्यांचे निधन झाले, परंतु त्यांचे विचार आजही प्रत्येक देशप्रेमी भारतीयाच्या मनात प्रेरणा आणि उर्जा निर्माण करतात.

🟣🟣🟣🟣🟣🟣🟣🟣🟣🟣🟣🟣

◼️२३ जुलै - दिनविशेष
📋 ठळक घटना
 * १८४०: कॅनडाचे प्रांत एकत्रीकरण कायद्याद्वारे तयार केले गेले.
 * १९०३: फोर्ड मोटर कंपनीने आपली पहिली कार विकली.
 * १९२७: मुंबईतील 'रेडिओ क्लब'ने पहिले रेडिओ प्रसारण सुरू केले; यादरम्यान इंग्रजी भाषेतून बातम्या देण्यात आल्या, ज्याचे पुढे 'आकाशवाणी' (All India Radio) मध्ये रूपांतर झाले.
 * १९८३: श्रीलंकेत वांशिक संघर्षाला (नागरी युद्धाला) सुरुवात झाली.
 * १९८६: जगात सर्वप्रथम जैवअभियांत्रिकी तंत्रज्ञान वापरून तयार केलेल्या 'हेपेटायटिस-बी' या रोगावरील लसीच्या वापरास मंजुरी मिळाली.
 * १९९५: खगोलशास्त्रज्ञांनी 'हेल-बॉप' (Hale-Bopp) या धूमकेतूचा शोध लावला.

◼️ जन्म (जयंती)
 * १८५६: भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील प्रखर राष्ट्रवादी नेते, समाजसुधारक आणि 'स्वराज्य माझा जन्मसिद्ध हक्क आहे' अशी गर्जना करणारे लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक यांचा जन्म.
 * १९०६: भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील अ‍प्रतिम शौर्य गाजवणारे थोर क्रांतिकारक चंद्रशेखर आझाद यांचा जन्म.
 * १९४७: ज्येष्ठ अभिनेते आणि मनोविकारतज्ज्ञ डॉ. मोहन आगाशे यांचा जन्म.
 * १९६१: प्रसिद्ध भारतीय अभिनेते मिलिंद गुणाजी यांचा जन्म.
 * १९७३: लोकप्रिय भारतीय गायक, संगीतकार आणि अभिनेते हिमेश रेशमिया यांचा जन्म.

◼️पुण्यतिथी (स्मृती दिन)
 * १८८५: अमेरिकेचे १८ वे राष्ट्राध्यक्ष युलिसिस एस. ग्रँट यांचे निधन.
 * १९९७: ख्यातनाम शास्त्रीय गायिका वसुंधरा पंडित यांचे निधन.

◼️२३ जुलै २०२६ - आजचे दैनिक पंचांग 
वार: गुरुवार
राष्ट्रीय मिती: आषाढ ९, शके १९४८
शक सम्वत: १९४८ (पराभव नाम संवत्सर)
विक्रम सम्वत: २०८३ (सिद्धार्थी नाम संवत्सर)
पक्ष: शुक्ल पक्ष

📅 तिथी व नक्षत्र
 * तिथी: नवमी तिथी सकाळी ७:०४ पर्यंत, त्यानंतर दशमी तिथी प्रारंभ.
 * नक्षत्र: विशाखा नक्षत्र उत्तररात्री १:४३ पर्यंत, त्यानंतर अनुराधा नक्षत्र प्रारंभ.
 * योग: शुभ योग संध्याकाळी ७:२० पर्यंत, त्यानंतर शुक्ल योग.
 * करण: कौलव करण सकाळी ७:०४ पर्यंत, त्यानंतर गर करण.
 * चंद्र रास: तूळ
☀️ सूर्य व चंद्र वेळ
 * सूर्योदय: सकाळी ६:१२
 * सूर्यास्त: संध्याकाळी ७:०८
 * चंद्रोदय: दुपारी २:१६
⏳ अशुभ वेळा (राहुकाळ व अन्य)
 * राहुकाळ: दुपारी २:२३ ते संध्याकाळी ४:०१
 * यमगंड: सकाळी ६:१२ ते सकाळी ७:५०
 * गुलिक काळ: सकाळी ९:२९ ते सकाळी ११:०७
 * दुमुर्हूत काळ: सकाळी १०:३४ ते सकाळी ११:२६ आणि दुपारी ३:४८ ते संध्याकाळी ४:४१