भारतात दरवर्षी ४ मार्च हा दिवस 'राष्ट्रीय सुरक्षा दिवस' (National Safety Day) म्हणून साजरा केला जातो. १९६६ मध्ये स्थापन झालेल्या 'राष्ट्रीय सुरक्षा परिषदे'च्या (National Safety Council) वर्धापन दिनानिमित्त हा उपक्रम राबवला जातो. केवळ कारखान्यातील कामगारच नव्हे, तर समाजातील प्रत्येक घटकाने सुरक्षिततेचे महत्त्व ओळखावे, हा यामागचा मुख्य उद्देश आहे.

आजच्या धावपळीच्या युगात आपण प्रगतीकडे वेगाने धावत आहोत, पण या धावपळीत 'सुरक्षितता' मागे पडत चालली आहे. राष्ट्रीय सुरक्षा दिवस हा केवळ एक दिवसाचा सोहळा नसून, तो आपल्याला आपल्या जबाबदारीची जाणीव करून देणारा दिवस आहे. यात मुख्यत्वे तीन स्तरांवर लक्ष केंद्रित केले जाते:

१. औद्योगिक सुरक्षा: कारखान्यांमध्ये काम करताना होणारे अपघात टाळण्यासाठी योग्य उपकरणांचा वापर आणि नियमांचे पालन करणे.
२. रस्ते सुरक्षा: वाहन चालवताना हेल्मेट, सीटबेल्टचा वापर आणि वाहतुकीच्या नियमांचे काटेकोर पालन करून स्वतःचा व इतरांचा जीव वाचवणे.
३. घरगुती व आरोग्य सुरक्षा: गॅस गळती, विजेची उपकरणे किंवा सायबर सुरक्षा यांसारख्या दैनंदिन बाबींकडे सतर्कतेने पाहणे.

प्रत्येक वर्षी या दिवसासाठी एक विशेष 'थीम' (विषय) ठरवली जाते. सुरक्षिततेची संस्कृती रुजवण्यासाठी "सुरक्षा ही एक संस्कार असावा" या विचाराने जनजागृती केली जाते. सुरक्षिततेकडे केलेले दुर्लक्ष हे केवळ व्यक्तीचे नुकसान करत नाही, तर संपूर्ण कुटुंबाला आणि देशाला आर्थिक व मानसिक संकटात टाकू शकते.

अपघात हे सांगून येत नाहीत, पण ते टाळणे नक्कीच आपल्या हातात असते. 'सावधगिरी' हाच अपघातांवरील सर्वात मोठा उपाय आहे. चला तर मग, या राष्ट्रीय सुरक्षा दिनी आपण असा संकल्प करूया की, आपण केवळ नियमांचे पालन करण्यासाठी नव्हे, तर सुरक्षित भविष्यासाठी नेहमी सतर्क राहू.

> "सुरक्षेचा नियम पाळा, अपघाताला दूर टाळा!"

🔲◼️🔲◼️🔲◼️🔲◼️🔲

🟠 4 मार्च दिनविशेष

४ मार्च रोजी घडलेल्या काही महत्त्वाच्या ऐतिहासिक घटना, जन्म आणि मृत्यू यांची माहिती (दिनविशेष) खालीलप्रमाणे आहे:

◼️महत्त्वाच्या घटना:
 * १९६१: भारताची पहिली विमानवाहू युद्धनौका आय.एन.एस. विक्रांत (INS Vikrant) भारतीय नौदलात दाखल झाली. उत्तर आयर्लंडमधील बेलफास्ट येथे विजयालक्ष्मी पंडित यांनी तिचे लोकार्पण केले होते.
 * १९५१: नवी दिल्ली येथे पहिल्या आशियाई खेळांचे (Asian Games) उद्घाटन राष्ट्रपती डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांच्या हस्ते झाले.
 * १९२४: श्यामलाल गुप्ता 'पार्षद' यांनी 'झंडा ऊँचा रहे हमारा' या प्रसिद्ध ध्वजगीताची रचना केली.
 * १८३७: अमेरिकेतील प्रसिद्ध शिकागो शहराची स्थापना झाली.
 * १८६१: अब्राहम लिंकन यांनी अमेरिकेचे १६ वे राष्ट्राध्यक्ष म्हणून शपथ घेतली.
 * २००१: पंतप्रधान अटलबिहारी वाजपेयी यांच्या हस्ते गुरुदासपूर येथील रणजितसागर धरण देशाला समर्पित करण्यात आले.

◼️जन्म (जयंती):
 * १८६८: भारतीय चित्रपटसृष्टीचे एक प्रवर्तक हरीश्चंद सखाराम भाटवडेकर (सावे दादा) यांचा जन्म.
 * १९२१: प्रसिद्ध हिंदी साहित्यिक फणीश्वरनाथ रेणू यांचा जन्म.
 * १९२२: ज्येष्ठ अभिनेत्री दीना पाठक यांचा जन्म.
 * १९३५: राजस्थान आणि पंजाबच्या माजी राज्यपाल आणि काँग्रेस नेत्या प्रभा राव यांचा जन्म.
 * १९८०: भारतीय टेनिसपटू रोहन बोपन्ना यांचा जन्म.
 * १९८६: इंस्टाग्रामचे सह-संस्थापक माईक क्रीगेर यांचा जन्म.

◼️निधन (पुण्यतिथी):
 * १८५२: प्रसिद्ध रशियन लेखक निकोलय गोगोल यांचे निधन.
 * १९२५: रवींद्रनाथ टागोर यांचे मोठे बंधू आणि साहित्यिक ज्योतिंद्रनाथ टागोर यांचे निधन.
 * १९४८: हिंदु महासभेचे नेते आणि सावरकरांचे सहकारी डॉ. बाळकृष्ण शिवराम मुंजे यांचे निधन.
 * १९८५: प्रसिद्ध साहित्यिक डॉ. पु. ग. सहस्रबुद्धे यांचे निधन.
 * २०११: मध्य प्रदेशचे माजी मुख्यमंत्री आणि ज्येष्ठ नेते अर्जुन सिंग यांचे निधन.

◼️विशेष दिवस:
 * राष्ट्रीय सुरक्षा दिवस (National Safety Day): भारतात औद्योगिक सुरक्षा आणि अपघात रोखण्यासाठी हा दिवस साजरा केला जातो.
 * जागतिक लठ्ठपणा दिन (World Obesity Day): आरोग्याप्रती जागरूकता निर्माण करण्यासाठी हा दिवस पाळला जातो.