भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याच्या इतिहासात अनेक शूर क्रांतिकारकांनी आपल्या प्राणांचे बलिदान दिले, त्यामध्ये मदनलाल धिंग्रा यांचे नाव अत्यंत आदराने घेतले जाते. १८ सप्टेंबर १८८३ रोजी पंजाबमधील अमृतसर येथे जन्मलेल्या मदनलाल धिंग्रा यांचे कुटुंब अत्यंत सधन आणि प्रतिष्ठित होते. त्यांचे वडील नामांकित डॉक्टर होते. उच्च शिक्षणासाठी १९०६ मध्ये ते लंडनला गेले आणि तिथे युनिव्हर्सिटी कॉलेजमध्ये स्थापत्य अभियांत्रिकीचे (इंजिनिअरिंग) शिक्षण घेऊ लागले.
लंडनमध्ये असताना त्यांचा संपर्क स्वातंत्र्यवीर विनायक दामोदर सावरकर, श्यामजी कृष्णवर्मा यांसारख्या थोर विचारवंत व क्रांतिकारकांशी आला. सावरकरांच्या जहाल देशप्रेमी विचारांचा मदनलाल यांच्या मनावर खोल प्रभाव पडला. भारतावरील ब्रिटीश राजवटीच्या अत्याचारांनी त्यांचे मन व्यथित झाले होते. या गुलामीविरुद्ध काहीतरी आक्रमक कृती करण्याचा त्यांनी निश्चय केला.
१ जुलै १९०९ रोजी लंडनच्या इम्पीरियल इन्स्टिट्यूटमध्ये पार पडलेल्या सभेदरम्यान त्यांनी भारताच्या मंत्र्याचा राजकीय सहाय्यक असलेल्या सर विल्यम हट कर्झन वायली या इंग्रज अधिकाऱ्याला त्याच्याच भूमीवर गोळ्या घालून ठार मारले. या ऐतिहासिक आणि धाडसी कृतीने संपूर्ण ब्रिटिश साम्राज्य हादरले.
या प्रकरणी त्यांना १७ ऑगस्ट १९०९ रोजी लंडनच्या पेंटोनव्हिल तुरुंगामध्ये फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. फासावर जाण्यापूर्वी त्यांनी दिलेले प्राणाहुतीचे भाषण तरुण पिढीला कायमची प्रेरणा देणारे ठरले. देशासाठी हसतहसत फासावर जाणारे मदनलाल धिंग्रा भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्याचे एक अमर प्रतीक बनले.
<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<

▪️१७ ऑगस्ट – दिनविशेष
महत्त्वाच्या ऐतिहासिक घटना (Historical Events):
 * १६६६: छत्रपती शिवाजी महाराज हे मोगल सम्राट औरंगजेबाच्या आग्र्याրील नजरकैदेतून यशस्वीरित्या पसार झाले.
 * १९४५: इंडोनेशिया देशाला नेदरलँड्सपासून स्वातंत्र्य मिळाले.
 * १९८२: जगातील पहिली कॉम्पॅक्ट डिस्क (CD) जर्मनीमध्ये विक्रीसाठी उपलब्ध झाली.
 * १९८८: पाकिस्तानचे सहावे राष्ट्राध्यक्ष मुहम्मद झिया उल हक आणि अमेरिकेचे पाकिस्तानातील राजदूत अर्नोल्ड रॅफेल यांचा विमान अपघातात मृत्यू झाला.
 * १९९९: तुर्कस्तानमधील इझ्मित येथे ७.४ रिश्टर तीव्रतेच्या भूकंपाने प्रचंड विनाश घडला, ज्यात सुमारे १७,००० लोकांचा मृत्यू झाला.
 * २००८: अमेरिकेचा प्रसिद्ध स्विमर मायकेल फेल्प्स याने एकाच ऑलिंपिक स्पर्धेत आठ सुवर्णपदके जिंकण्याचा विक्रम केला.

▪️जन्म (Birthdays):
 * १९०९: मदनलाल धिंग्रा – भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील हुतात्मा आणि क्रांतिकारक (मृत्यू: १७ ऑगस्ट १९०९).
 * १९३२: व्ही. एस. नायपॉल – त्रिनिदादियन-ब्रिटीश कादंबरीकार आणि नोबेल पुरस्कार विजेते.
 * १९४४: लैरी एलिसन – 'ओरॅकल कॉर्पोरेशन'चे सह-संस्थापक.
 * १९४९: निनाद बेडेकर – प्रख्यात भारतीय इतिहासकार आणि लेखक (मृत्यू: १० मे २०१५).

▪️मृत्यू (Deaths):
 * १९०९: मदनलाल धिंग्रा – ब्रिटनमध्ये सर विलियम हट कर्झन वायली या अधिकाऱ्याचा वध करून देशासाठी प्राणांची आहुती देणारे हुतात्मा.