जगातील पहिली प्रवासी विमानसेवा: लंडन ते पॅरिस
schedule25 Aug 26 person by visibility 74 categoryसामाजिक
आजच्या वेगवान युगात विमानाने प्रवास करणे अत्यंत सामान्य झाले आहे, मात्र या आधुनिक हवाई प्रवासाचा पाया एका ऐतिहासिक घटनेवर रचला गेला होता.
२५ ऑगस्ट १९१९ रोजी जगातील पहिली आंतरराष्ट्रीय व्यावसायिक प्रवासी विमानसेवा लंडन आणि पॅरिस (ले बोर्गेट) दरम्यान अधिकृतपणे सुरू झाली. या महत्त्वाच्या टप्प्याने मानवी वाहतुकीचा इतिहास कायमचा बदलून टाकला.
पहिल्या महायुद्धानंतर हवाई वाहतुकीच्या क्षेत्राला व्यावसायिक स्वरूप देण्याचे प्रयत्न सुरू झाले. ब्रिटिश कंपनी 'एअरक्राफ्ट ट्रान्सपोर्ट अँड ट्रॅव्हल लिमिटेड' (AT&T) चे संस्थापक जॉर्ज होल्ट थॉमस यांनी या सेवेची पायाभरणी केली. या ऐतिहासिक पहिल्या उड्डाणासाठी 'DH.4A' या सिंगल-इंजिन लढाऊ विमानाचे रूपांतर करून ते प्रवासी वाहून नेण्यायोग्य बनवण्यात आले होते. या पहिल्या विमानात एका वेळी फक्त दोन प्रवासी बसू शकतील अशी व्यवस्था होती. प्रवाशांना हवेच्या दाबापासून आणि थंडीपासून वाचण्यासाठी चमड्याचे जॅकेट, गॉगल आणि विशेष पांघरुणे दिली जात असत.
लंडनहून उड्डाण केल्यानंतर हे विमान इंग्लिश खाडी ओलांडून पॅरिसला पोहोचले. या पहिल्या प्रवासासाठी प्रति प्रवासी दर सुमारे २० गिनी (त्या काळातील मोठी रक्कम) इतका होता. सुरुवातीच्या काळात हवामानाची अनिश्चितता आणि तांत्रिक आव्हाने असतानाही, या सेवेने प्रवाशांचा आत्मविश्वास वाढवला.
या छोट्याशा सुरुवातीने पुढे संपूर्ण जगात व्यावसायिक विमान वाहतुकीचा मार्ग मोकळा केला. आज जगभरात कोट्यवधी लोक आकाशातून प्रवास करतात, ज्याचे श्रेय २५ ऑगस्ट १९१९ रोजी सुरू झालेल्या या ऐतिहासिक उड्डाणाला जाते.
🟡🟡🟡🟡🟡🟡🟡🟡🟡🟡🟡🟡
▪️२५ ऑगस्ट रोजी घडलेल्या ऐतिहासिक व महत्त्वाच्या घटना:
* १६०९: खगोलशास्त्रज्ञ गॅलिलिओ गॅलिली यांनी त्यांच्या पहिल्या सुधारित दुर्बिणीचे (Telescope) यशस्वी प्रात्यक्षिक दाखवले.
* १८२५: उरुग्वे देशाने ब्राझीलपासून स्वातंत्र्य मिळवल्याची घोषणा केली.
* १९१९: जगातील पहिली प्रवासी विमानसेवा लंडन ते पॅरिस दरम्यान सुरू झाली.
* १९४४: दुसऱ्या महायुद्धात दोस्त राष्ट्रांनी पॅरिस शहर जर्मन वर्चस्वापासून मुक्त केले.
* १९९१: बेलारूस देश सोव्हिएत युनियनपासून स्वतंत्र झाला.
* १९९१: लिनस ट्रोव्हाल्डस (Linus Torvalds) यांनी 'लिनक्स' (Linux) या प्रसिद्ध संगणक ऑपरेटिंग सिस्टीमची पहिली आवृत्ती प्रकाशित केली.
* २०१२: 'व्हॉयेजर १' (Voyager 1) हे अंतराळयान आंतरतारकीय अवकाशात (Interstellar Space) प्रवेश करणारे पहिले मानवनिर्मित अंतराळयान ठरले.
▪️जन्मदिन / जयंती:
* १८९४: नारायण सीताराम फडके (ना. सी. फडके) – प्रसिद्ध मराठी साहित्यिक आणि कादंबरीकार.
* १९२३: गंगाधर गाडगीळ – प्रख्यात मराठी साहित्यिक, समीक्षक, अर्थतज्ज्ञ आणि ५६ व्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष.
* १९३०: शॉन कॉनरी (Sean Connery) – 'जेम्स बाँड'च्या अजरामर भूमिकांमुळे जगभरात प्रसिद्ध झालेले स्कॉटिश अभिनेते.
* १९४१: अशोक पत्की – "मिले सूर मेरा तुम्हारा" या प्रसिद्ध गीताचे संगीतकार व ज्येष्ठ मराठी संगीत दिग्दर्शक.
* १९५२: विजयकांत – दाक्षिणात्य प्रसिद्ध चित्रपट अभिनेते आणि राजकारणी.
* १९६२: तस्लिमा नसरीन – बांगलादेशी स्त्रीमुक्तीवादी लेखिका आणि विचारवंत.
▪️मृत्यू / पुण्यतिथी:
* १८१९: जेम्स वॅट – वाफेच्या इंजिनात सुधारणा करणारे स्कॉटिश संशोधक व यंत्र अभियंता.
* १८६७: मायकेल फॅरेडे – विद्युत चुंबकीय प्रवर्तन (Electromagnetic Induction) आणि डायनमोचा शोध लावणारे महान ब्रिटिश भौतिकशास्त्रज्ञ व रसायनशास्त्रज्ञ.
* २०००: कार्ल बार्क्स – डिस्नेच्या लोकप्रिय 'डोनाल्ड डक' या पात्राचे जनक व प्रसिद्ध हास्यचित्रकार.
* २००१: डॉ. व. दि. कुलकर्णी (वसंत दिगंबर कुलकर्णी) – संतसाहित्याचे गाढे अभ्यासक व मराठी समीक्षक.
* २०१२: नील आर्मस्ट्राँग – चंद्रावर पहिले पाऊल ठेवणारे अमेरिकन अंतराळवीर.