आंतरराष्ट्रीय महिला आरोग्य कृती दिन दरवर्षी २८ मे रोजी जगभरात साजरा केला जातो. २८ मे १९८७ रोजी कोस्टा रिका येथे आयोजित 'महिलांच्या प्रजनन हक्कांच्या आंतरराष्ट्रीय परिषदेत' या दिवसाची सुरुवात करण्यात आली. महिलांच्या आरोग्याशी संबंधित विविध समस्यांकडे जगाचे लक्ष वेधणे आणि त्यांच्या आरोग्य हक्कांसाठी आवाज उठवणे, हा या विशेष दिवसाचा मुख्य उद्देश आहे.
महिलांचे आरोग्य हा केवळ एका व्यक्तीचा विषय नसून, तो संपूर्ण समाजाच्या आणि देशाच्या विकासाचा कणा आहे. आजच्या आधुनिक युगातही अनेक देशांमध्ये महिलांना मूलभूत आरोग्य सुविधा, सुरक्षित मातृत्व, लैंगिक आणि प्रजनन आरोग्य हक्कांपासून वंचित राहावे लागते. ग्रामीण भागातील महिलांमध्ये आजही अशक्तपणा (ॲनिमिया) आणि कुपोषणाचे प्रमाण मोठे आहे. यासोबतच मासिक पाळी आणि गर्भाशयाच्या कर्करोगासारख्या गंभीर आजारांबद्दल समाजात पुरेशी जागरूकता नाही. आरोग्याविषयीच्या या अज्ञानामुळे आणि सामाजिक उदासीनतेमुळे अनेक महिलांना गंभीर आजारांचा सामना करावा लागतो.
हा कृती दिन आपल्याला आठवण करून देतो की, प्रत्येक महिला आणि मुलीला सन्मानाने, सुरक्षितपणे आणि कोणत्याही भेदभावाशिवाय सर्वोत्तम आरोग्य सेवा मिळण्याचा अधिकार आहे. महिलांचे मानसिक आरोग्य देखील तितकेच महत्त्वाचे आहे, ज्याकडे सहसा दुर्लक्ष केले जाते. जोपर्यंत घरातील आणि समाजातील स्त्री निरोगी राहत नाही, तोपर्यंत सक्षम पिढीची निर्मिती होऊ शकत नाही. म्हणूनच, महिलांनी स्वतःच्या आरोग्याला प्राधान्य देणे आणि समाजाने त्यांना आरोग्यपूर्ण वातावरण पुरवणे ही काळाची गरज आहे.

🟠🟣🟠🟣🟠🟣🟠🟣🟠

◼️२८ मे - आजचा दिनविशेष
▪️ महत्त्वाच्या घटना 
 * २०२३: नवीन संसद भवनाचे उद्घाटन
   नवी दिल्ली येथे भारताच्या नवीन संसद भवनाचे लोकार्पण पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते करण्यात आले.

 * १९९८: पाकिस्तानकडून अणुचाचणी
   भारताने केलेल्या अणुचाचणीला उत्तर म्हणून पाकिस्तानने बलुचिस्तान प्रांतातील चागाई टेकड्यांवर पाच एकापाठोपाठ एक भूमिगत अणुचाचण्या केल्या.

 * १९६४: 'पॅलेस्टाईन मुक्ती संघटना' (PLO) ची स्थापना
   पूर्व जेरुसलेम येथे पॅलेस्टिनी राष्ट्रीय परिषदेच्या बैठकीत PLO ची स्थापना करण्यात आली.

 * १९३७: फोक्सवॅगन (Volkswagen) कंपनीची स्थापना
   जगातील आघाडीची वाहन उत्पादक कंपनी 'फोक्सवॅगन'ची स्थापना जर्मनीमध्ये झाली.

 * १८७१: पॅरिस कम्युनचा पाडाव
   फ्रान्समध्ये 'पॅरिस कम्युन' (Paris Commune) या क्रांतिकारक शासनाचा रक्तरंजित पाडाव झाला, ज्यामध्ये हजारो लोकांचा मृत्यू झाला.

◼️ जन्म 
 * १८८३: स्वातंत्र्यवीर विनायक दामोदर सावरकर
   भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील महान क्रांतिकारक, प्रखर राष्ट्रभक्त, समाजसुधारक, कवी आणि लेखक स्वातंत्र्यवीर सावरकर यांचा जन्म नाशिकमधील भगूर येथे झाला. त्यांनी 'अभिनव भारत' या गुप्त संघटनेची स्थापना केली होती.
 * १९२३: एन. टी. रामाराव (N. T. Rama Rao)
   प्रसिद्ध दाक्षिणात्य अभिनेते, चित्रपट निर्माते आणि आंध्र प्रदेशचे माजी मुख्यमंत्री यांचा जन्म. त्यांनी अनेक पौराणिक चित्रपटांमध्ये श्रीकृष्णाची भूमिका अजरामर केली.

 * १९०८: इयान फ्लेमिंग (Ian Fleming)
   जगातील प्रसिद्ध काल्पनिक गुप्तहेर 'जेम्स बाँड' (James Bond - 007) या पात्राचे निर्माते आणि ब्रिटिश लेखक यांचा जन्म.

◼️ स्मृती / मृत्यू 
 * २००६: डॉ. सुशीला नायर
   महात्मा गांधींच्या वैयक्तिक डॉक्टर, स्वातंत्र्यसैनिक आणि भारताच्या माजी आरोग्यमंत्री यांचे निधन.
 * १९४३: कवी 'बी' (नारायण मुरलीधर गुप्ते)
   मराठी साहित्यातील प्रसिद्ध आणि गूढगुंजनवादी कवी 'बी' यांचे निधन. 'चाफा बोलेना, चाफा चालेना' ही त्यांची अत्यंत लोकप्रिय रचना आहे.

◼️ जागतिक दिवस (World Days)
 * जागतिक मासिक पाळी स्वच्छता दिवस (World Menstrual Hygiene Day)
   महिला आणि मुलींमध्ये मासिक पाळीदरम्यानच्या आरोग्याविषयी आणि स्वच्छतेविषयी जागरूकता निर्माण करण्यासाठी हा दिवस पाळला जातो.

 * आंतरराष्ट्रीय महिला आरोग्य कृती दिन (International Day of Action for Women's Health)
   महिलांच्या आरोग्याशी संबंधित हक्क आणि समस्यांवर लक्ष केंद्रित करण्यासाठी १९८७ पासून हा दिवस साजरा केला जातो.

🟠 २८ मे २०२६ - आजचे पंचांग
वार: गुरुवार
अयन: उत्तरायण
ऋतु: ग्रीष्म ऋतु
मराठी महिना: ज्येष्ठ
पक्ष: शुक्ल पक्ष

◼️ तिथी आणि नक्षत्र
 * तिथी: द्वादशी (रात्री ११:३६ पर्यंत, त्यानंतर त्रयोदशी सुरू)
 * नक्षत्र: चित्रा (दुपारी १२:५८ पर्यंत, त्यानंतर स्वाती नक्षत्र सुरू)
 * योग: व्यतिपात (सकाळी ११:४५ पर्यंत, त्यानंतर वरीयान योग सुरू)
 * करण: बव (सकाळी ११:४१ पर्यंत, त्यानंतर बालव करण सुरू)

◼️ सूर्योदय आणि सूर्यास्त
 * सूर्योदय: सकाळी ०६:००
 * सूर्यास्त: संध्याकाळी ०७:०२
◼️ शुभ आणि अशुभ वेळ 
 * अमृत काळ: पहाटे ०४:५६ ते सकाळी ०६:३३ (२९ मे च्या पहाटे)
 * अभिजीत मुहूर्त: दुपारी ११:५९ ते १२:५१
 * राहु काळ ; दुपारी ०२:०६ ते दुपारी ०३:४५ (या काळात महत्त्वाची कामे करणे टाळावे)