गुढीपाडवा म्हणजे केवळ एक सण नव्हे, तर तो हिंदू संस्कृतीतील नवचैतन्याचा, मांगल्याचा आणि विजयाचा उत्सव आहे. आज १९ मार्च २०२६ रोजी आपण 'शालिवाहन शके १९४८' या नवीन वर्षात पदार्पण करत आहोत. 'पराभव' नाम संवत्सराचा प्रारंभ होत असताना घराघरांत विजयाची गुढी उभारून आनंदाचे स्वागत केले जात आहे.

गुढीपाडव्याला पौराणिक आणि ऐतिहासिक महत्त्व आहे. याच दिवशी प्रभू रामचंद्र १४ वर्षांचा वनवास संपवून अयोध्येत परतले होते, त्यांच्या स्वागतासाठी अयोध्येतील प्रजेने घराघराबाहेर गुढ्या उभारल्या होत्या. तसेच, पैठणच्या शालिवाहन राजाने मातीच्या सैन्यात प्राण फुंकून शत्रूचा पराभव केला, त्या विजयाची आठवण म्हणून 'शालिवाहन शक' सुरू झाले. निसर्गाच्या दृष्टीने पाहिले तर, वसंत ऋतूच्या आगमनाने झाडांना पालवी फुटते आणि सृष्टी नव्या रूपात नटलेली असते.

गुढीपाडव्याच्या दिवशी पहाटे लवकर उठून दारात रांगोळी काढली जाते आणि उंच काठीला रेशमी वस्त्र, कडुलिंबाची डहाळी, साखरेची गाठी आणि तांब्या लावून 'ब्रह्मध्वज' म्हणजेच गुढी उभारली जाते. या दिवशी कडुलिंबाची पाने, गूळ आणि जिरे यांचे मिश्रण खाण्याची प्रथा आहे, जी आरोग्यासाठी अत्यंत लाभदायक मानली जाते. कडू आणि गोड अशा दोन्ही चवींचे मिश्रण मानवी जीवनातील सुख-दुखाच्या समन्वयाचा संदेश देते.

साडेतीन मुहूर्तांपैकी एक असलेल्या या दिवशी नवीन वस्तूंची खरेदी, गृहप्रवेश किंवा नवीन व्यवसायाचा शुभारंभ करणे अत्यंत शुभ मानले जाते. आजच्या या मंगलदिनी आपणही पर्यावरणाचे रक्षण आणि सामाजिक सलोख्याचा नवा संकल्प करूया.
मराठी अस्मितेच्या या पवित्र सणाच्या आणि नूतन वर्षाच्या सर्व वाचकांना हार्दिक शुभेच्छा!

🟠◼️🟠◼️🟠◼️🟠

🔸19 मार्च दिनविशेष

आज १९ मार्च २०२६. आजच्या दिवसाचे महत्त्वाचे ऐतिहासिक संदर्भ आणि पंचांग खालीलप्रमाणे आहे:

▪️ठळक घटना (Important Events)
 * १९ मार्च १९४४: आझाद हिंद सेनेने भारतीय भूमीवर प्रथमच तिरंगा फडकवला. ईशान्य भारतातील मणिपूरमधील 'मोइरांग' येथे हा ऐतिहासिक क्षण घडला होता.
 * १९७२: भारत आणि बांगलादेश यांच्यात ऐतिहासिक 'मैत्री करार' झाला. (पंतप्रधान इंदिरा गांधी आणि शेख मुजीबूर रहमान यांच्यात).
 * १९९८: अटल बिहारी वाजपेयी यांनी दुसऱ्यांदा भारताचे पंतप्रधान म्हणून शपथ घेतली.
 * १९३२: सिडनी हार्बर ब्रिज (ऑस्ट्रेलिया) अधिकृतपणे वाहतुकीसाठी खुला करण्यात आला.
 * १९४५: दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान अमेरिकन विमानवाहू जहाजावर जपानने केलेल्या हल्ल्यात ८०० हून अधिक सैनिक शहीद झाले होते.

▪️महत्त्वाचे जन्म (Births)
 * १८१३: प्रसिद्ध स्कॉटिश शोधक आणि मिशनरी डेव्हिड लिव्हिंगस्टोन यांचा जन्म.
 * १९५४: प्रसिद्ध भारतीय पांढऱ्या पाण्याचे कायकपटू आणि क्रीडापटू हिंदूजा (विविध क्षेत्रातील मान्यवरांचे संदर्भ).
 * १८५९: 'विल्सन कॉलेज' (मुंबई) चे माजी प्राचार्य आणि शिक्षणतज्ज्ञ आर. स्कॉट यांचा जन्म.

▪️महत्त्वाचे मृत्यू (Deaths)
 * १८९०: सुधारक आणि विचारवंत रामकृष्ण गोपाळ भांडारकर यांचे निधन. (काही संदर्भांनुसार तिथीनुसार बदल असू शकतो).
 * १९८२: प्रसिद्ध भारतीय राजकारणी आणि उत्तर प्रदेशचे माजी मुख्यमंत्री जे. बी. कृपलानी (आचार्य कृपलानी) यांचे निधन.
 * २००८: 'मार्केटिंग' गुरू म्हणून ओळखले जाणारे आर्थर सी. क्लार्क यांचे निधन.

▪️आजचे पंचांग (Panchang - 19 March 2026)
 * वार: गुरुवार
 * भारतीय सौर दिनांक: २९ फाल्गुन १९४७.
 * तिथी: फाल्गुन अमावास्या (सकाळी ७:४३ पर्यंत), त्यानंतर चैत्र शुद्ध प्रतिपदा प्रारंभ.
 * विशेष: आज 'गुढीपाडवा' (मराठी नववर्षाचा प्रारंभ) असल्याने आजचा दिवस अत्यंत शुभ मानला जातो. शालिवाहन शके १९४८ 'पराभव' नाम संवत्सर आजपासून सुरू होत आहे.