भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याच्या इतिहासात आपल्या अचाट धैर्याने आणि वेगळ्या कार्यपद्धतीने ब्रिटीश राजवटीला सळो की पळो करून सोडणारे थोर सेनानी म्हणजे क्रांतीसिंह नाना पाटील होत. आज ९ मार्च, त्यांच्या पुण्यतिथीनिमित्त त्यांच्या स्मृतीला विनम्र अभिवादन.

सांगली जिल्ह्यातील येडेमच्छिंद्र येथे जन्मलेल्या नाना पाटलांनी स्वातंत्र्यलढ्यात एक नवा अध्याय लिहिला. १९४२ च्या 'छोडो भारत' आंदोलनादरम्यान त्यांनी सातारा जिल्ह्यात 'प्रतिसरकार' (पत्री सरकार) स्थापन केले. हे सरकार केवळ कागदावर नव्हते, तर त्यांनी स्वतःची न्यायव्यवस्था, करप्रणाली आणि प्रशासन राबवून ब्रिटीश सत्तेला आव्हान दिले होते. त्यांच्या या कार्यामुळे ब्रिटीश अधिकारीही धास्तावले होते.
नाना पाटील हे केवळ एक योद्धे नव्हते, तर ते समाजसुधारकही होते. त्यांनी ग्रामीण भागातील गरिबांच्या समस्या सोडवण्यासाठी आणि अन्यायाविरुद्ध लढण्यासाठी तरुणांची मोठी फळी उभी केली होती. त्यांच्या अमोघ वक्तृत्वामुळे आणि लोकभाषेतील संवादा मुळे ते जनसामान्यांचे लाडके नेते बनले, म्हणूनच त्यांना 'क्रांतीसिंह' ही पदवी बहाल करण्यात आली.

स्वातंत्र्योत्तर काळातही त्यांनी संसदेत शेतकरी आणि कष्टकऱ्यांचा आवाज बुलंद केला. अशा या महान क्रांतीकारकाचा वारसा आजही महाराष्ट्राच्या मातीला प्रेरणा देत आहे.

▪️◼️◼️▪️◼️◼️▪️◼️◼️

🟠 9 मार्च दिनविशेष

९ मार्च रोजीच्या दिनविशेषाची माहिती खालीलप्रमाणे आहे:
ठळक घटना (जागतिक आणि राष्ट्रीय)

 * नागपूर करारावर स्वाक्षरी (१९५३): स्वतंत्र महाराष्ट्र राज्याच्या निर्मितीसाठी अत्यंत महत्त्वाचा असलेला 'नागपूर करार' याच दिवशी झाला होता.
 * बार्बी बाहुलीचे पदार्पण (१९५९): जगातील सर्वात प्रसिद्ध 'बार्बी' बाहुली (Barbie Doll) पहिल्यांदा अमेरिकन इंटरनॅशनल टॉय फेअरमध्ये प्रदर्शित करण्यात आली होती.
 * स्पेस शटल डिस्कव्हरी (२०११): नासाच्या डिस्कव्हरी या अंतराळ यानाने आपली २७ वर्षांची सेवा पूर्ण करून शेवटचे लँडिंग केले होते.

महत्त्वाचे जन्म (Birthdays)
 * झकीर हुसेन (१९५१): जगप्रसिद्ध तबला वादक आणि पद्मविभूषण सन्मानित उस्ताद झकीर हुसेन यांचा आज जन्मदिवस आहे.
 * युरी गॅगारिन (१९३४): अवकाशात जाणारे जगातील पहिले मानव, रशियन अंतराळवीर युरी गॅगारिन यांचा जन्म याच दिवशी झाला होता.
 * शशि थरूर (१९५६): प्रसिद्ध भारतीय राजकारणी, लेखक आणि माजी मुत्सद्दी यांचा आज वाढदिवस आहे.
 * पार्थिव पटेल (१९८५): भारतीय क्रिकेट संघाचा माजी यष्टीरक्षक आणि फलंदाज.

स्मरणार्थ/पुण्यतिथी (Anniversaries)
 * नाना पाटील (क्रांतीसिंह): प्रतिसरकारचे संस्थापक आणि थोर स्वातंत्र्यसेनानी क्रांतीसिंह नाना पाटील यांची आज पुण्यतिथी आहे.
 * हरी विनायक पाटसकर (१९७०): भारतीय राजकारणी आणि मध्य प्रदेशचे माजी राज्यपाल, ज्यांनी सीमा प्रश्नावर महत्त्वाचे कार्य केले.
आजचे विशेष (९ मार्च २०२६ साठी)

 ▪️ पंचांग: आज फाल्गुन वद्य षष्ठी असून, सर्वार्थ सिद्धी योग जुळून आला आहे.